Żary – kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa

Historia

Budowę kościoła rozpoczął Ulryk von Dewin na początku XIII wieku. Rozbudowa gotycka prowadzona była etapami, wpierw w 1308 roku odnotowane zostało poświęcenie chóru. Nawę główną zaczęto wznosić w 1401 roku, a około 1430 zamknięto sklepienia. Także w XV wieku prezbiterium podwyższono, świątynię powiększono o dwie kaplice i okazały przedsionek zachodni. W 1559 roku runął szczyt wschodniej ściany korpusu, niszcząc sklepienia prezbiterium, które odtwarzano do 1581 roku. Od 1528 roku budynek był w posiadaniu protestantów, którzy po pożarze w 1684 roku przekształcili wnętrze, opinając nawę główną emporami. Odbudowa ta trwała do 1694 roku pod nadzorem mistrza budowlanego Kaspra Müllera z Bolesławca oraz murarza Stefana Spinetto z Żagania. Ponowne zniszczenia świątynia odniosła w 1944 roku na skutek nalotu bombowego.

Architektura

Pierwotna świątynia wzniesiona została z cegły w wątku wendyjskim, jako budowla dwunawowa wsparta na trzech środkowych filarach z kamienną wieżą przystawioną do prezbiterium. Obecnie korpus główny jest pięcioprzęsłowy, trzynawowy, halowy wsparty na ośmiu filarach. Nad nawą utworzono sklepienia gwieździste, którego żebra schodzą do maswerkowych konsolek. Sklepienie gwiaździste ma także kaplica przy wieży, krzyżowo – żebrowe natomiast kruchta zachodnia. Prezbiterium jest wydłużone, trzyprzęsłowe i zamknięte wielobocznie. Gotycki charakter budowli podkreślają ostrołukowe portale i okna, przypory odciążające wysokie mury oraz schodkowe szczyty zwieńczone sterczynami wypełnione ostrołukowo zamkniętymi blendami.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Kozaczewska H., Średniowieczne kościoły halowe na Śląsku [w:] Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 1-4, Warszawa 2013.
Pilch.J, Kowalski S., Leksykon zabytków Pomorza Zachodniego i ziemi lubuskiej, Warszawa 2012.

Strona internetowa lwkz.pl, Żary – Kościół p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa.