Żarnowiec (Pomorze) – klasztor cysterek

Historia

   Fundatorami klasztoru w Żarnowcu byli cystersi oliwscy. Fundacja nastąpiła zapewne w 1235 co potwierdza bulla protekcyjna papieża Innocentego IV. Budowa kościoła i zabudowań klasztornych trwała blisko pół wieku i zakończyła się w pierwszej połowie XIV wieku. W 1409 roku wzniesiono parterowy budynek dla ojców cystersów opiekujących się klasztorem tzw. Opatówkę. Kościół początkowo tylko zakonny, w XV wieku stał się także kościołem parafialnym. Podczas walk polsko-krzyżackich klasztor był kilkakrotnie najeżdżany i plądrowany.
   W 1589 roku żarnowiecki klasztor cysterek został skasowany, a ich budynki i dobra zostały przejęte przez benedyktynki. Trzy ostatnie zakonnice odeszły z klasztoru. Po rozbiorach, w 1834 roku nastąpiła kasata zakonu benedyktynek: rząd pruski zakazał przyjmowania kandydatek do nowicjatu, wyboru ksieni oraz odebrał cały majątek. Od 1946 roku klasztor jest ponownie siedzibą benedyktynek.

Architektura

   W skład zabudowań wchodzą: kościół Zwiastowania Pana, skarbiec, biblioteka, kapitularz, sień wejściowa, refektarz, krużganki oraz wirydarz. Kościół w Żarnowcu jest budowlą jednonawową na planie prostokąta, bez wyodrębnionego prezbiterium ze sklepieniem gwiaździstym, ośmioprzęsłowym.

Stan obecny

   Konwent cysterski w Żarnowcu jest jednym z najlepiej zachowanych, gotyckich klasztorów w Polsce. Do dnia dzisiejszego zachował się kościół, dawne budynki klasztorne przylegające od strony północnej do kościoła oraz udostępnione częściowo dla turystów, gotyckie krużganki. Zachowały się też: dom kapelana z 1404 roku, przebudowany w 1635 roku, spichrz oraz mur klasztorny. Niedostępny dla turystów skarbiec klasztorny zawiera zabytki piśmiennicze, m.in. rękopisy z XV wieku, pastorały i bogato zdobiony graduał, szaty i hafty liturgiczne, rzeźby sakralne oraz dawne sprzęty.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa wikipedia.org, Opactwo Benedyktynek w Żarnowcu.