Wrocław – kościół św Piotra i Pawła

Historia

   Po raz pierwszy świątynia na obecnym miejscu wzmiankowana była w 1175 roku, jako kaplica cystersów z Lubiąża, ofiarowana zakonowi przez komesa Mikorę. Między rokiem 1241-1257 została ona rozebrana ze względu na rozbudowę obwarowań zamku. Obecny kościół powstał w latach 1404-1454. Budowę rozpoczęto od prezbiterium, a następnie wzniesiono nawę.
   Pierwotne jednofilarowe sklepienie nawy i prezbiterium uległy wraz z dachem zniszczeniu w wielkim pożarze Ostrowa Tumskiego w 1634, po czym zostały odbudowane w stylu barokowym w 1667 roku, już bez centralnego filara. Kolejny pożar Ostrowa Tumskiego i Wyspy Piasek dotknął kościół w 1791, po czym ponownie został on naprawiony. W czasie wojen napoleońskich w 1813 założono w nim szpital dla francuskich jeńców, a w 1884 roku wnętrza kościoła zostały odnowione w stylu neogotyckim.
   W 1945 kościół ucierpiał w znacznym stopniu, m.in. stracił dach i sklepienia. W czasie odbudowy, przeprowadzonej w latach 1952-1953 przywrócono częściowo gotycki charakter budowli, m.in. usuwając wewnętrzne i zewnętrzne tynki i odtwarzając krzyżowo-żebrowe sklepienie nawy podparte na odbudowanym kamiennym filarze. Poprawność rekonstrukcji wnętrza, a zwłaszcza szczytu zachodniego jest jednak kwestionowana.

Architektura

   Kościół gotycki wzniesiono jako budowlę jednonawową, składającą się z kwadratowego w planie korpusu oraz połączonego z nim od wschodu trójprzęsłowym, trójbocznie zamkniętego prezbiterium. Przykryty został dwoma dwuspadowymi dachami, wielopołaciowym w części prezbiterialnej. Od północy, przy narożu prezbiterium i nawy, umieszczona została wieżyczka klatki schodowej.  Elewacjom korpusu nadano gładkie kształty, zaś prezbiterium i północna ściana nawy wzmocnione zostały przyporami. W nawie założono sklepienie gwieździste, wsparte na centralnym filarze, w prezbiterium natomiast pierwotnie znajdowało się sklepienie krzyżowo – żebrowe, sześciodzielne we wschodnim zamknięciu.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Pilch J., Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005.
Strona internetowa wikipedia.org, Kościół św. Piotra i św. Pawła we Wrocławiu.