Włocławek – kościół św Witalisa

Historia

   Kościół św. Witalisa został fundowany w 1330 roku przez biskupa Macieja z Gołańczy, po zburzeniu miasta i spaleniu katedry przez Krzyżaków w 1329 roku. Do 1411 roku pełnił funkcję zastępczej katedry, następnie kościoła szpitalnego przy przytułku pod tym samym wezwaniem. W 1535 roku został odrestaurowany i zasklepiony. Od 1569 roku kościół znajdował się w użytkowaniu seminarium duchownego. W 1717 roku została wzniesiona zakrystia przy północnej ścianie prezbiterium. W latach 1851-1853 przeprowadzono remont kościoła, a w roku 1888 wzniesiono nową wieżę dla sygnaturki. W latach 1930-1934 dokonano kolejnego remontu. Tym razem utworzono nowy chór muzyczny wykorzystując część korytarza budynku seminaryjnego oraz odsłonięto częściowo otynkowane mury zewnętrzne. W czasie II wojny światowej kościół pełnił rolę kaplicy dla żołnierzy niemieckich przebywających w szpitalu, na który zaadoptowano budynek seminarium.

Architektura

   Kościół wzniesiono jako budowlę gotycką, orientowaną względem stron świata, murowaną z cegły o układzie gotyckim. Otrzymał krótkie dwuprzęsłowe prezbiterium zamknięte trójbocznie, a przy nim od północy pięcioboczną zakrystię. Dwuprzęsłowy korpus nawowy utworzono nieco szerszy i nieznacznie wyższy. Wnętrze nakryte zostało sklepieniem krzyżowo-żebrowym z 1535 roku, oraz sieciowym w nawie. By utrzymać ich siły rozporowe od zewnątrz kościół opięty został przyporami o jednym uskoku. W zwieńczeniu elewacji znalazły się fryzy opaskowe, przy czym fryz prezbiterium ożywiony został rytą dekoracją o motywach maswerkowych.

Stan obecny

   Kościół św. Witalisa jest dziś jednym z najstarszych zabytków architektonicznych we Włocławku, a zarazem jedynym który praktycznie w pełni posiada zachowaną gotycką formę bez większych nowożytnych przekształceń (powiększone zostały otwory okienne). Obecnie kościół św. Witalisa jest kościołem seminaryjnym Wyższego Seminarium Duchownego we Włocławku, którego zabudowania wchłonęły fasadę zachodnią świątyni.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa odznaka.kuj-pom.bydgoszcz.pttk.pl, kościół p.w. św Witalisa we Włocławku.