Wizna – kościół św Jana Chrzciciela

Historia

   Pierwszym kościołem w Wiźnie była kaplica zamkowa istniejąca już w 1300 roku. Parafia w Wiźnie została erygowana w 1390, a drugi, zapewne także drewniany kościół pw. św. Marka Ewangelisty wybudowany został około 1400 roku. Obecny kościół św Jana Chrzciciela wybudowano około 1500 roku. Ufundowała go Anna, księżna mazowiecka. Budowę, prowadzoną przez plebana wiskiego, a następnie łomżyńskiego Jana Wojsławskiego, zakończono w 1525 roku. Kościół został zniszczony w czasie potopu szwedzkiego, lecz odremontowano go w 1658 roku. Ponowne naprawy po pożarach przeprowadzano w latach 1705 i 1720. W latach 1881 – 1884 przebudowano sklepienia i powiększono zakrystię. Zabytek został zburzony przez Niemców w 1944 roku i odbudowany w latach 1951 – 1958.

Architektura

   Późnogotycki kościół wymurowany został z czerwonej cegły w układzie wendyjskim, a w części przyziemia wzmocniony dopasowanymi kamieniami polnymi. Założono go na planie wydłużonego prostokąta z prostokątnym prezbiterium i zakrystią od północy.  Posiada bezwieżową bryłę oraz narożniki i elewacje boczne z wydatnymi, trójuskokowymi przyporami. Szczyt fasady jest schodkowy i trójosiowy, natomiast szczyt prezbiterium jednoosiowy, z wysokim oknem i kapliczką.
   Wnętrze kościoła jest pseudohalowe, trzynawowe i czteroprzęsłowe. Prezbiterium trzyprzęsłowe zamknięte prostą ścianą z oknem witrażowym. Świątynia posiada sklepienia gwiaździste, w prezbiterium sześcioramienne, a w nawie głównej ośmioramienne. W nawach bocznych zastosowano sklepienia gwiaździste i sieciowe. Zakrystia posiada dwie kondygnacje, przy czym piętro dostępne jest schodami z nawy północnej i otwarte prześwitem do prezbiterium.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Kunkel R.M., Architektura gotycka na Mazowszu, Warszawa 2005.

Żabicki J., Leksykon zabytków architektury Mazowsza i Podlasia, Warszawa 2010.