Witnica – kościół Chrystusa Króla

Historia

   Kościół został zbudowany w drugiej połowie XIII wieku, a w XV stuleciu nad jego zachodnią częścią wzniesiono wieżę. W 1458 roku po raz pierwszy wymieniana była rodzina von Sack, do której należała wieś, a wraz z nią patronat nad kościołem. Około 1540 roku świątynia została przejęta przez protestantów.
   W pierwszej połowie XVIII wieku przebito nowe otwory okienne oraz nakryto wnętrza kościoła drewnianym sklepieniem kolebkowym, na którym wykonano polichromię. W drugiej połowie XVIII wieku zbudowano w zachodniej części nawy obszerną, dwukondygnacyjną emporę. Wejście do kościoła przeniesiono wówczas z kruchty podwieżowej na ścianę południową, do której dobudowano piętrową kruchtę. Około 1830 roku do wschodniej ściany kościoła dostawiono neogotycką kaplicę grobową rodziny von Oelsen, ówczesnych właścicieli wsi.
   W 1911 roku przeprowadzono gruntowną restaurację kościoła, utrzymaną w stylu neogotyckim. Przywrócono wówczas wejście do nawy od strony zachodniej, wbudowując we wnętrzu wieży dwukondygnacyjną kruchtę, oraz rozebrano barokową kruchtę południową, na której miejsce wzniesiono nową, neogotycką. Około 1932 roku przeprowadzono następną restaurację świątyni w trakcie której przywrócono wieży jej pierwotną formę z blankami.

Architektura

   Kościół został wzniesiony z kostki granitowej układanej w regularnych warstwach. Pierwotnie była to budowla orientowana, salowa, na planie prostokąta, bez wyodrębnionego zewnętrznie prezbiterium. Jeszcze w średniowieczu od strony zachodniej nad korpusem nawowym nadbudowano wieżę zwieńczoną blankami i ostrosłupowym hełmem. Portale wczesnogotyckie zamknięte zostały ostrołukowo, podobnie jak w większości obecnie zamurowane okna fazy wczesnogotyckiej. W ścianie południowej widoczne są pierwotne otwory: okno i zamurowany portal w części zachodniej oraz trzy zamurowane okna we wschodniej części. Ściana północna, obecnie przepruta dwoma otworami, pierwotnie pozbawiona była okien. Elewacje wieży rozczłonkowane zostały blendami, a w najwyższej kondygnacji przeprute otworami dzwonnymi w formie ostrołukowych biforiów. Z pierwotnego wyposażenia zachowała się kamienna chrzcielnica i średniowieczna granitowa kropielnica, wmurowana w zachodnia ścianę kościoła.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa zabytek.pl, Kościół par. pw. Chrystusa Króla Witnica.