Wiślica – dom Długosza

Historia

   Dom został zbudowany w latach 1464-1467 z fundacji kustosza wiślickiego i kronikarza Jana Długosza. Przeznaczony był dla wikariuszy i kanoników kolegiaty. W 1468 roku biskup krakowski Jan Lutek zatwierdził tę darowiznę. Według tradycji w budynku tym pobierali nauki synowie króla Kazimierza Jagiellończyka, gdy pozostawali pod opieką słynnego kronikarza. W XVIII wieku część budynku zajmowało ziemstwo wiślickie. Według wizytacji z 1792 roku wymagał on remontów, które wykonano między 1820 a 1837 rokiem. W 1873 roku przeprowadzono kolejną renowację. W 1915 roku wojska austriackie poważnie uszkodziły budowlę. W 1919 roku usunięto zniszczenia i odtworzono portale. W 1930 roku, na podstawie projektu Adolfa Szyszko-Bohusza, rekonstruowano podział wnętrza domu, kamienne portale i obramienia okienne. W 1945 roku dom ponownie poważnie ucierpiał w wyniku działań wojennych. Dopiero w latach 60-tych XX wieku wykonano przy nim niezbędne naprawy, połączone z badaniami architektonicznymi. W ich efekcie ustalano pierwotne rozplanowanie wnętrza obiektu oraz odkryto gotyckie portale i polichromię figuralną.

Architektura

   Dom Długosza w Wiślicy jest budynkiem piętrowym i podpiwniczonym o wydłużanym, prostokątnym planie, ze skarpą w południowo-zachodnim narożu. Ceglane elewacje obiektu od wschodu i zachodu są zwieńczone trójkątnymi szczytami z blendami i ostrołukowymi wnękami, w których umieszczono kamienne tarcze z herbem Długosza – Wieniawa.
   Budynek składa się z sieni przelotowej, ze schodami w grubości murów, ujętej od zachodu korytarzem z grupą cel po bokach, a od wschodu dwoma salami. Na piętrze ponad sienią znajduje się dawny refektarz. W sieni, korytarzu i pokojach zachowały się belkowane stropy z resztkami polichromii. Na piętrze mieści się sala-refektarz, dawna jadalnia księży. W północno-zachodniej części budynku odkryto unikatową gotycką polichromię z końca XV wieku.

Stan obecny

   Dziś w Domu Długosza mieści się wikariat i Muzeum Regionalne w Wiślicy.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa zabytek.pl Dom Księży Wikariuszy, tzw. Dom Długosza Wiślica.