Wilczków – kościół Wniebowzięcia NMP

Historia

   Pierwotny kościół w Wilczkowie po raz pierwszy wzmiankowany był w źródłach pisanych w 1307 roku.  Obecna budowla wzniesiona została albo w drugiej połowie XIV wieku, albo w XV stuleciu. W XVI wieku dobudowana została zakrystia. Wkrótce potem  kościół przeszedł w ręce protestantów, którzy użytkowali go do okresu kontrreformacji i zwrócili katolikom w 1654 roku. W XVIII wieku w trakcie jednej z renowacji zatynkowano średniowieczne polichromie. W XIX stuleciu przy elewacji zachodniej, między przyporami, wbudowana została niewielka, brzydka kruchta. W czasie II wojny światowej zniszczone zostało zwieńczenie wieży, którego odbudowa przeprowadzona została w latach 1963-1967. Pięć lat później odsłonięto i poddano konserwacji ścienne polichromie.

Architektura

   Kościół usytuowano we wschodniej części osady na niewielkim wzniesieniu, otoczonym cmentarzem i powstałym w XVI lub XVII wieku murem obronnym ze strzelnicami. Do wysokości parapetów okiennych świątynię zbudowano z łamanego granitu, a powyżej z cegły z użyciem mocno wypalanej zendrówki. Otrzymała ona formę budowli jednonawowej na planie prostokąta z krótkim, wielobocznym prezbiterium po stronie wschodniej oraz niewysoką wieżą wtopioną w elewację zachodnią. Do prezbiterium po stronie północnej w XVI wieku przystawiono zakrystię. Poza nią całość budowli wzmocniono wydatnymi przyporami.
   Ściany nawy otoczono pod okapem fryzem z ukośnie ustawionych cegieł. Otwory okienne nawy i prezbiterium zamknięto łukiem ostrym, przy czym w oknie we wschodniej ścianie prezbiterium zachował się kamienny maswerk. W elewacji południowej umieszczono ostrołuczny portal wykonany z piaskowcowych bloków.
   Wewnątrz dwuprzęsłowa nawa oraz prezbiterium przykryte zostały sklepieniem krzyżowym. W północnej ścianie nawy, w grubości muru, wykonane zostały jednobiegowe kamienne schody prowadzące na poddasze i wieżę. Sklepienie oraz ściany prezbiterium ozdobiono gotycką polichromią o bogatym programie ikonograficznym. Jest to wielostrefowa kompozycja, dzielona na kwatery z wizerunkami postaci świętych. Na sklepieniu prezbiterium umieszczone zostało przedstawienie Sądu Ostatecznego oraz scena zmartwychwstania zmarłych. Na ścianach tarczowych i w glifach okiennych znajdują się przedstawienia Marii Apokaliptycznej oraz świętych. Niewielkie fragmenty polichromii odkryte zostały również na ścianach nawy. W północnej ścianie prezbiterium umieszczono gotyckie sakramentarium, ujęte obramieniem zwieńczonym łukiem w ośli grzbiet, z przedstawieniem głowy Chrystusa w podłuczu, wsparte na konsoli z przedstawieniem męskiej głowy.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Pilch J., Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005.
Strona internetowa zabytek.pl, Kościół fil. pw. Wniebowzięcia NMP Wilczków.