Wieruszyce – dwór obronny

Historia

    Pierwszy zamek w Wieruszycach wybudowano w XV wieku. Należał on wtedy do rodziny Wieruskich herbu Szreniawa. W 1531 roku Wincenty Wieruski dokonał jego gruntownej rozbudowy, a następnie jego potomek Jan Wieruski chorąży nadworny i starosta sądecki przebudował dwór w stylu renesansowym. W posiadaniu Wieruskich dwór pozostawał do połowy XVII wieku. Następni właściciele Ołtarzewscy wybudowali w jego pobliżu barokową rezydencję. Renesansową siedzibę Wieruskich zamienili w spichlerz i wozownię. Pozbawiony opieki zabytek niszczał aż do roku 1981 kiedy to stał się własnością prywatną.

Architektura

   Najstarsza część założenia znajdowała się na południe od obecnie zachowanego budynku. Była to budowla na planie prostokąta o wymiarach 11×14 metrów, prawdopodobnie wieżowa. W drugiej fazie na początku XVI wieku rozbudowano poprzednie założenie i wzniesiono wieżę obronno-mieszkalną o wymiarach 14,5×15 metrów.
    Gotycko-renesansowy dwór obronny z 1531 roku wybudowany został na planie prostokąta z ciosów kamiennych i cegły. Od strony północno-wschodniej przylega do niego duża, okrągła wieża o zbliżonej wysokości. Dwór przykryty jest bardzo charakterystycznym, wysokim, dwudzielnym dachem pokrytym gontem. Wieża jest przykryta osobnym, ostrosłupowym dachem, także pokrytym gontem. Od strony południowej wejście osłania kamienny gotycki portal. Okna są mniejsze na dolnej kondygnacji, a większe, renesansowe na górnej. Dookoła dolnej kondygnacji wieży ciągnie się szereg strzelnic kluczowych. Wewnątrz zachowane są sklepienia kolebkowe w dolnej kondygnacji. W piwnicach pozostało kilka portali; na jednym z nich widnieje data budowy.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Krasnowolski B., Leksykon zabytków architektury Małopolski, Warszawa 2013.
Leksykon zamków w Polsce, L.Kajzer, S.Kołodziejski, J.Salm, Warszawa 2003.