Wenecja – zamek

Historia

   Zamek powstał w połowie XIV wieku na zlecenie kasztelana nakielskiego Mikołaja Nałęcza z Chomiąży. Po jego śmierci w XV wieku przeszedł w ręce rodu Pomianów, a między 1411 a 1420 rokiem uległ spaleniu. W 1420 roku zniszczoną budowlę Mikołaj z Warzymowa sprzedał arcybiskupowi gnieźnieńskiemu Mikołajowi Trąbie. Zamek został następnie rozbudowany przez arcybiskupów i służył jako ich najważniejsza siedziba na Pałukach. Na zamku urzędowali biskupi starostowie, mieściło się tu także więzienie dla przestępców podlegających sądowi kościelnemu. W latach 1464-1473 zamek był rezydencją generalnego starosty Wielkopolski, Piotra Nałęcza z Szamotuł. W końcu XV wieku, po ustaniu zagrożenia ze strony państwa krzyżackiego, utracił swe znaczenie, walory obronne oraz rezydencjonalne i został częściowo rozebrany na materiał budowlany nowej siedziby biskupiej w Żninie. W kolejnych wiekach popadł w dalszą ruinę.

Architektura

   Zamek znajdował się na niewielkim wzniesieniu na przesmyku pomiędzy jeziorami. Powstał jako założenie na planie kwadratu o boku 33,5 metra z murami obwodowymi wzmocnionymi przyporami, czworoboczną wieżą o boku długości 10 metrów w narożniku północno – wschodnim  i domem w zachodniej kurtynie. Wieża oprócz roli ostrzegawczo – obronnej zapewne pełniła również funkcję mieszkalną. Na dziedziniec prowadził wjazd od południa przez wysunięte z linii murów przedbramie.
   Po 1420 roku wzniesiono nowe pomieszczenia, w tym kaplicę zamkową. Powstał też rozbudowany system obronny bramy, a całe założenie otoczono zewnętrznym murem obwodowym przed którym znajdowała się fosa z brzegami umocnionymi drewnem. W narożach umieszczono cylindryczne protobasteje przystosowane do ognia artyleryjskiego.

Stan obecny

   Zamek przetrwał w formie słabo zachowanej trwałej, niskiej ruiny. Obecnie jest przystosowany do zwiedzania. Wejście na teren zamku w ok­re­sie let­nim możliwe jest w godz. 9.00-18.00.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Leksykon zamków w Polsce, L.Kajzer, S.Kołodziejski, J.Salm, Warszawa 2003.
Olejniczak K., Grody i zamki w Wielkopolsce, Poznań 1993.