Wełtyń – kościół Matki Boskiej

Historia

Pierwszy kościół w Wełtyniu powstał w XIII wieku, a wzmiankowany był po raz pierwszy w 1299 roku. Wówczas Wełtyń posiadał prawa miejskie, które utracił dopiero na przełomie XVI i XVII wieku. Średniowieczna świątynia nosiła wezwanie św. Szczepana i pozostawała pod patronatem kościoła Mariackiego w Szczecinie. Obecną wybudowano w drugiej połowy XV wieku. Wieża i zakrystia zostały zbudowane kilkadziesiąt lat później. Prawdopodobnie około 1530 roku ściany we wnętrzu świątyni pokryto malowidłami figuralnymi, a pięć lat później kościół został przejęty przez protestantów. W tym czasie wieś weszła w skład domeny kołbackiej, a patronat nad kościołem przejęło państwo, reprezentowane przez zarządców domeny.  Kościół był przebudowywany w 1690 i 1784 roku, wówczas otrzymał on nowe barokowe wyposażenie. W XIX w poszerzono okna, zachowując jednak ich ostrołukowy kształt. Po II wojnie światowej kościół został przejęty przez katolików i w 1946 roku poświęcony pod obecnym wezwaniem.

Architektura

Kościół jest orientowany, salowy, składa się z prostokątnej nawy, zakończonej od wschodu trójbocznym prezbiterium, dobudowanej do ściany północnej niewielkiej zakrystii oraz wieży znajdującej się przy zachodnim szczycie nawy. Ściany zbudowane zostały z nieobrobionego kamienia narzutowego spojonego zaprawą z okrzeskami kamiennymi oraz z cegły. Portal główny w zachodniej elewacji wieży oraz boczny w południowej elewacji nawy zachowały formy późnogotyckie. We wnętrzu znajdują się gotycko-renesansowe polichromie powstałe najprawdopodobniej w latach 1520-1534. W murze od strony zachodniej, przy północnym narożniku zachowała się kamienno-ceglana bramka z ostrołukowym przejazdem.  Prawdopodobnie pochodzi ona z początku XV wieku.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Pilch.J, Kowalski S., Leksykon zabytków Pomorza Zachodniego i ziemi lubuskiej, Warszawa 2012

Strona internetowa zabytek.pl, Kościół parafialny pw. Matki Boskiej Różańcowej Wełtyń.