Ujazd Śląski – zamek biskupi

Historia

    Zamek w Ujeździe powstał w połowie XIII wieku i należał do biskupów wrocławskich. Miał on początkowo formę murowanej czworobocznej wieży otoczonej dwoma fosami i wałami. W wieży rezydował wyznaczony przez biskupa zarządca, ściągający podatki oraz dbający o bezpieczeństwo w okolicy. Jeszcze w XIII wieku dobudowano do wieży czworobok murów, który utworzył niewielki dziedziniec. W XIV wieku w narożniku południowo-zachodnim zbudowano nowy budynek.
     W 1370 roku biskup wrocławski, po przegranej wojnie z księciem opolskim Bolkiem III, zmuszony został do zburzenia fortyfikacji. Król czeski Karol IV Luksemburski, ówczesny pan Śląska oraz senior Bolka III doprowadził do ugody, ale warunkiem miała być m.in. zniesienie warownego charakteru zamku. Umocnienia jednak wkrótce odbudowano i pozostawiono na mocy ugody z 1414 roku. Zamek pozostał w rękach biskupów wrocławskich do 1443, a następnie przeszedł we władanie księcia Bolka V. W 1524 roku opisany był jako ruina, sprzedana Mikołajowi Dluhomilowi. W 1580 roku zamek przebudowano w stylu renesansowym. Przypuszczalnie został on uszkodzony podczas wojny trzydziestoletniej. Po 1729 roku właścicielem rezydencji został Henryk Sobek, który dokonał kolejnej przebudowy nadającej zamkowi cech barokowej rezydencji pałacowej. Od 1838 roku ostatnimi właścicielami zamku była rodzina książęca Hohenlohe. Upadek budowli nadszedł w 1945 roku podczas zdobywania miasta przez Armię Czerwoną.

Architektura

    Najstarszym elementem zamku była czworoboczna wieża o długości boku 8,5 metra z przyporami na narożach. Jej zachodnia ściana stała się potem odcinkiem muru obwodowego zamykającego prostokąt o wymiarach 23 x 31,5 metra. Zamek otaczały dwie fosy, a wjazd mieścił się w murze wschodnim na osi wieży. W XIV wieku powstał w południowo – zachodniej części dom mieszkalny.

Stan obecny

    Z zamku pozostały do dnia dzisiejszego resztki przekształconych w czasach nowożytnych ścian z fragmentami zdobień. W ostatnich latach zostały one zabezpieczone i odchwaszczone, wybudowano również drewniane schody i platformę widokową na piętrze zamkowym.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Leksykon zamków w Polsce, L.Kajzer, S.Kołodziejski, J.Salm, Warszawa 2003.