Tarnowo Pałuckie – kościół św Mikołaja

Historia

   Kościół w Tarnowie funkcjonował już w XIII wieku, odnotowano bowiem w nekrologach opactwa cysterskiego z Łekna, iż w 1263 roku zmarł jego pleban. Kolejny kościół zbudowany został, jak dowiodły badania dendrochronologiczne, na przełomie 1373 i 1374 roku. Od momentu powstania do roku 1835 był on pod patronatem cystersów z Łekna i Wągrowca, którzy otrzymali od króla Kazimierza Wielkiego przywilej na założenia miasta na prawie magdeburskim. Prawdopodobnie w połowie XVII wieku do kościoła dobudowano wieżę. W latach 1911-1915 i w 1922 roku przeprowadzono prace zabezpieczające świątynię, a w latach 1951-1952 odczyszczono polichromię. Od 1994 do 2002 roku trwał kompleksowy remont i konserwacja kościoła.

Architektura

   Kościół wzniesiony został jako konstrukcja orientowana względem stron świata, zbudowana z drewna sosnowego w konstrukcji zrębowej i oszalowana. Otrzymał  jednonawowy korpus na planie prostokąta i węższe prezbiterium zamknięte na wschodzie ścianą prostą. Od północy dostawiono do niego zakrystię, a od zachodu wieżę konstrukcji słupowej z kruchtą w przyziemiu. Dachy pokryte zostały gontem.

Stan obecny

   Kościół św. Mikołaja uchodzi za najstarszy drewniany kościół w Polsce, który dodatkowo do dziś zachował się w niewiele zmienionej formie. Znajduje się on pod opieką Muzeum Regionalnego w Wągrowcu. Wstęp do wnętrza jest możliwy przy okazji mszy świętych oraz po wcześniejszym kontakcie z Muzeum. W środku ściany nawy i prezbiterium oraz stropy pokrywa późnorenesansowa polichromia z około 1639 roku.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Wyrwa A.M., Monumentalna i drewniana architektura sakralna w łekneńskim kompleksie osadniczym do końca XIII wieku [w:] Początki architektury monumentalnej w Polsce, red. Janiak T., Stryniak D., Gniezno 2004.

Strona internetowa zabytek.pl, Kościół pw. św. Mikołaja Tarnowo Pałuckie.