Szamotuły – kolegiata Matki Bożej Pocieszenia

Historia

   Kościół został zbudowany w latach 1423–1431 w miejscu wcześniejszej świątyni. Jego fundatorem byli właściciele Szamotuł bracia Dobrogost i Wincenty Świdwów – Szamotulscy. W 1542 roku biskup Sebastian Branicki powołał kapitułę kolegiacką, a kościołowi nadał godność kolegiaty. Świątynia została do tego czasu znacznie rozbudowana w pierwszej połowie XVI wieku. Staraniem Łukasza Górki podwyższono prezbiterium, wstawiono nowe filary, sklepienia, arkady międzynawowe oraz dobudowano wieżę.
   W czasie reformacji kolegiata należała od 1569 roku do luteran, a od 1573 roku do braci czeskich. Od 1594 roku kościół wrócił we władanie katolików. Po powodziach i pożarach w XVII i XVIII wieku, dokonano jego remontu. W latach 1884–1890 otynkowano wnętrze i dobudowano kruchtę od strony południowej. W 1930 roku od strony wschodniej wybudowano dzwonnicę. W 1941 roku wojska niemieckie ograbiły kolegiatę. Skradziono między innymi dzwony z kurantami, obraz z ołtarza głównego i płytę nagrobną z XVI wieku. Kościół ponownie oddano wiernym po wyzwoleniu miasta na początku 1945 roku.

Architektura

   Kolegiata jest późnogotycką, trójnawową bazyliką, murowaną z cegły na rzucie prostokąta. Nawa północna jest węższa i krótsza od południowej z uwagi na znajdującą się tu kiedyś północną zakrystię.  Od zachodu i wschodu fasady są rozczłonkowane i wzmocnione przyporami. Szczyty kościoła są schodkowe z blendami. Wnętrza posiadają sklepienia gwiaździste. Kolegiata jest jednym z najcenniejszych obiektów architektury gotyckiej w Wielkopolsce.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Maluśkiewicz P., Gotyckie kościoły w Wielkopolsce, Poznań 2008.

Strona internetowa regionwielkopolska.pl, kościół pw. MB Pocieszenia i św. Stanisława Biskupa w Szamotułach.
Strona internetowa wikipedia.org, Bazylika kolegiacka Matki Bożej Pocieszenia i św. Stanisława Biskupa w Szamotułach.