Swobnica – zamek joannitów

Historia

   Zamek został wzniesiony przez zakon joannitów po 1377 roku i pełnił funkcję siedziby komandorii. W 1648 roku, po wojnie trzydziestoletniej joannici zostali usunięci, a ich miejsce zajął ród margrabiów von Hohenzollern z Schwedt. W 1730 roku zamek przekształcono w barokową rezydencję myśliwską. Rozbiórce uległy wtedy skrzydła północne i południowe. Na miejscu dawnego domu mieszkalnego wybudowano zaś pałac. W 1954 roku zamek został zdewastowany.

Architektura

   Zamek zbudowany na półwyspie z trzech stron otaczała woda jeziora, a z czwartej dodatkowe wzmocnienie zapewniała fosa odcinająca półwysep od lądu stałego. Za nią rozciągało się przedzamcze o funkcji gospodarczej, bronione przez kolejny nawodniony przekop i obwarowania drewniano – ziemne.
   Zamek główny postawiono na planie kwadratu o boku 50 metrów. Fundamenty i cokół wykonano z kamieni narzutowych, a pozostałe mury z cegły zendrówki. Czworobok murów osiągał wysokość 15 do 18 metrów. Górą obiegał je ganek z krenelażem. Od strony północnej wznosił się krótki, podpiwniczony, dwukondygnacyjny dom mieszkalny o wymiarach 7×10 metrów. Na jego piętrze znajdowała się kaplica, zbrojownia, która pierwotnie była być może refektarzem i izby mieszkalne. W narożniku północno – zachodnim ulokowano masywną wieżę liczącą 31 metrów wysokości. Dołem była ona czworoboczna na rzucie kwadratu o boku 12,3 metrów, a w górnej części cylindryczna. Znajdował się w niej głęboki loch więzienny. Brama wjazdowa znajdowała się w kurtynie zachodniej. W XV wieku powstało dwukondygnacyjne skrzydło wschodnie, przyległe do starszego domu i zajmujące całą długość kurtyny. Znalazły się tam skarbiec i sypialnia komendanta. Gospodarczo – mieszkalne skrzydło przy południowej kurtynie wzniesiono w XV lub na przełomie XVI i XVII wieku.

Stan obecny

   Zamek pozostający przez długi czas w prywatnych rękach nierzetelnego właściciela stopniowo popadał w coraz większą ruinę i groził całkowitym zawaleniem. Dopiero w 2011 dzięki zaangażowaniu Stowarzyszenia Zamek Swobnica, zabytek został odebrany panu von Lenart i można było zacząć prace ratunkowe, zadaszono budynek pałacu i wyremontowano wieżę zamkową. Zamek stopniowo przystosowywany jest do zwiedzania.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Leksykon zamków w Polsce, L.Kajzer, S.Kołodziejski, J.Salm, Warszawa 2003.