Świerzawa – kościół Wniebowzięcia NMP

Historia

   Kościół Wniebowzięcia NMP w Świerzawie wybudowano w latach 80-tych XIV wieku. Pierwsze nabożeństwo odprawiono w nim już w 1382 roku, choć wówczas ukończone było jedynie prezbiterium, zamknięte drewnianą ścianą. Prace nad dalszą częścią kościoła trwały przez następne sto lat, musiano go także odbudowywać po zniszczeniach z okresu wojen husyckich z 1428 i po pożarze z 1487 roku. Wtedy też dobudowano wieżę przy południowo – zachodnim narożniku nawy i prezbiterium.
   Pierwszym znanym plebanem był w 1390 roku niejaki Hartmanno de Hoberg. W 1555 roku świątynię przejęli luteranie, lecz katolicy odzyskali ją w 1654 roku, a w latach 60-tych XVII wieku opiekę nad budowlą przejęli jezuici. Kościół ponownie został zniszczony w pożarze w 1762 roku. Spłonął wówczas dach i wyposażenie kościoła. Świątynię restaurowano na przełomie XIX i XX wieku, natomiast remont dachu przeprowadzono w latach 1976-1977.

Architektura

   Kościół otrzymał formę orientowanej względem stron świata pseudobazyliki, czyli budowli o trzech nawach, z nawą główną wyższą niż nawy boczne, lecz nie posiadającą własnych okien. Po stronie wschodniej usytuowano prezbiterium o szerokości równej nawie środkowej i o wielobocznym zamknięciu. Od północy jest ono flankowane przez prostokątną w planie zakrystię, a od południa przez czworoboczną wieżę. Całość budowli poza fasadą zachodnią i zakrystią wzmocniono przyporami, pomiędzy którymi przepruto ostrołukowe okna z gotyckimi maswerkami.
   Wewnątrz pięć przęseł korpusu nawowego z ośmioma ośmiobocznymi w przekroju filarami zwieńczono sklepieniem krzyżowo – żebrowym, podobnie jak trzy przęsła prezbiterium, z których skrajne wschodnie otrzymało dwa dodatkowe żebra. Bogatszym, późnogotyckim sklepieniem gwiaździstym przykryto zakrystię.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Pilch J., Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005.
Strona internetowa swierzawa.pl, Kościół Wniebowzięcia NMP.