Świdnica – katedra św Stanisława i Wacława

Historia

   Budowę kościoła rozpoczęto około 1330 roku na polecenie księcia Bolka II Świdnickiego, po pożarze wcześniejszej drewnianej świątyni stojącego na tym miejscu. W latach 1400-1410 dokonano rozbudowy kościoła, a w 1546 roku ukończono odbudowę po pożarze z 1532. W latach 1561-1629 kościół był użytkowany przez ewangelików. W 1662 roku patronat nad świątynią objęli jezuici, którzy na przełomie XVII i XVIII wieku dokonali barokizacji wnętrza. Po sekularyzacji zakonu jezuitów kościół został w latach 1757-1772, za zgodą władz pruskich, zamieniony na magazyn zbożowy. Restaurowany w latach 1893-1895 utracił wiele oryginalnych elementów architektonicznych.

Architektura

   Kościół jest późnogotycką, orientowaną, trzynawową bazyliką. Nad fasadą zachodnią dominuje pięciokondygnacyjna wieża o wysokości 103 metrów. Na ostatniej kondygnacji, która przechodzi w ośmiobok, umocowano po rogach kolumienki, na których stoją figury świętych. Budowla jest bardzo dużych rozmiarów: nawa główna ma 71 metrów długości, 10 metrów szerokości i 25 metrów wysokości. Kościół posiada okna ostrołuczne, z których na szczególną uwagę zasługuje wielkie ostrołukowe okno wypełnione maswerkami z połowy XVI wieku, zlokalizowane na fasadzie zachodniej. Do naw bocznych dobudowano w różnym okresie 6 kaplic.
   Pod prezbiterium znajduje się ciekawa, dwunastoboczna krypta przypominająca kaplicę. Powoduje ona wyraźne wyniesienie prezbiterium i głównego ołtarza nad poziom kościoła. Jej sklepienie gwiaździste wspiera się na okrągłym filarze, w którym koncentrycznie zbierają się wszystkie żebra. Nawa główna ze sklepieniem sieciowym z 1535 roku, zamknięta jest nawami bocznymi ze sklepieniami krzyżowo-żebrowymi. Wśród ocalałych elementów średniowiecznego wyposażenia najcenniejszy jest gotycki poliptyk z 1492 roku wykonany przez uczniów Wita Stwosza.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Pilch J, Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005.
Strona internetowa wikipedia.org, Katedra św. Stanisława i św. Wacława w Świdnicy.