Stopnica – kościół Św Apostołów Piotra i Pawła

Historia

W 1326 roku, za panowania Władysława Łokietka na obecnym miejscu wzniesiono kaplicę św. Anny. W latach 1349-1362 dobudowano do niej istniejący do dziś kościół farny św. Apostołów Piotra i Pawła, którego fundatorem był król Kazimierz Wielki. Według tradycji była to jedna z sześciu fundacji ekspiacyjnych za utopienie ks. Marcina Baryczki, który wypominał mu rozwiązły tryb życia. Kościół był zniszczony i złupiony przez Szwedów w 1655 roku, a dwa lata później przez księcia Siedmiogrodu, Jerzego II Rakoczego. Po tych zniszczeniach dach i sygnaturka uległy barokizacji, choć same mury nie były przebudowywane i pozostały gotyckie. W takiej też postaci dotrwały do II wojny światowej. W 1944 i 1945 roku 100% budynków Stopnicy padło ofiarą wojny. Również świątynia stopnicka została zniszczona. Po zakończeniu wojny przystąpiono do odbudowy tego cennego zabytku. Prace przebiegały w latach 1946- 1958, podczas których zrekonstruowano kościół do pierwotnej postaci.

Architektura

Kościół jest budowlą dwunawową, halową, o nawach poprzedzielanych dwoma filarami. Na zewnątrz jest oskarpowany. Posiada osiem ostrołukowych okien, z tego pięć w prezbiterium i trzy w nawie północnej. Na dwóch filarach wspiera się sklepienie krzyżowo-żebrowe, na którym umieszczone są zworniki ocalałe ze zniszczeń wojennych. Na sklepieniu prezbiterium jest zwornik przedstawiający głowę Kazimierza Wielkiego, a na zwornikach sklepień nad nawami widnieją herby województw polskich z czasów ostatniego piasta.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Grzybkowski A., Gotycka architektura murowana w Polsce, Warszawa 2016.
Strona internetowa wikipedia.org, Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Stopnicy.