Stara Kiszewa – zamek krzyżacki

Historia

   Budowę zamku kiszewskiego rozpoczęli Krzyżacy w połowie XIV wieku na miejscu wcześniejszego grodu książąt pomorskich. Jego rolą było ubezpieczanie środkowej części Pomorza Gdańskiego przed atakami ze strony polskiej. Zarządzany był zapewne przez prokuratora i podporządkowany wójtostwu tczewskiemu.
   Po wybuchu wojny 13-letniej w 1454 roku zamek został zdobyty przez wojska miasta Gdańska, a w roku 1459 roku odbity przez Krzyżaków. Gdańszczanie próbowali odebrać warownię szturmem, lecz zrezygnowali z obawy przed nadciągającymi posiłkami wojsk krzyżackich. Zamek pozostał w rękach Zakonu Krzyżackiego aż do II pokoju toruńskiego w 1466 roku. Odtąd stał się siedzibą starostwa niegrodowego, które pozostawało w rękach m.in. Szorców, Konarskich, Działyńskich, Wolskich i Czapskich. Około 1600 roku zamek przekształcono w manierystyczną rezydencję, która w połowie XVII wieku, w czasie potopu szwedzkiego, została zniszczona przez Szwedów. Jedynie częściowo odbudowany zaczął służyć jako folwark, gorzelnia, tartak i młyn.

Architektura

   Zamek górny został wzniesiony na półwyspie otoczonym podmokłymi łąkami i zakolem rzeki Wierzycy. Niewiele dziś wiadomo o jego rozplanowaniu. Można przypuszczać, iż tworzył go regularny czworobok, z narożnymi czworokątnymi wieżami wysuniętymi z lica kurtyn. W jednym z dwóch skrzydeł na pierwszym piętrze mieściła się kaplica i refektarz.
   Usytuowane na północ od zamku górnego obszerne podzamcze, było założone na rzucie nieregularnego czworoboku. Przed murem obwodowym stały mocno wysunięte baszty narożne. Były one ustawione skośnie, co dawało możliwość obrony flankowej długich odcinków muru kurtynowego. Wjazd znajdował się w sąsiedztwie baszty, w północno-wschodniej części podzamcza.

Stan obecny

   Do dzisiaj zachował się jedynie obwód murów obronnych podzamcza z wieżą bramną, której górne partie pochodzącą już z okresu nowożytnego i neogotycką basztą. Obiekt znajduje się w rękach prywatnych, lecz po skontaktowaniu się z właścicielem istnieje możliwość jego zwiedzania.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Leksykon zamków w Polsce, L.Kajzer, S.Kołodziejski, J.Salm, Warszawa 2003.