Środa Śląska – miejskie mury obronne

Historia

Budowę murów obronnych rozpoczęto pod koniec XIII wieku, kiedy to mieszczanie średzcy wystąpili do króla Karola Luksemburskiego o zezwolenie na ich wzniesienie. Mury poprowadzono wzdłuż granic miasta i połączono je z zabudowaniami zamku kasztelańskiego. W XIV wieku obwarowania zostały rozbudowane m.in. o wieże bram miejskich. W wieku XV na narożnikach murów zbudowano baszty zamknięte. Jeszcze na początku XVII stulecia dokonano gruntownej naprawy murów ale już niedługo potem z uwagi na całkowicie nowe wymagania techniki wojennej, obniżono baszty rozbierając je do wysokości murów. W 1770 roku rozebrano dawny zamek, natomiast w następnym stuleciu rozebrano niektóre odcinki murów.

Architektura

Wysokość murów obronnych wynosiła 5,5 metra, a grubość 1,2 metra. Linię murów wzmacniały co kilkadziesiąt metrów baszty półcylindryczne lub czworoboczne, otwarte od strony miasta oraz w rogach obwodu obwarowań baszty zamknięte. U schyłku XVI wieku łącznie było ich 54. Przed murami znajdowała się fosa, głęboka na kilka metrów i szeroka na kilkanaście metrów. Do miasta prowadziło pięć bram miejskich: Wrocławska od wschodu, Legnicka od zachodu, Świdnicka, zwana także Bramą Świętego Tomasza od południa, Rzeźnicka od północy oraz piąta powstała w wyniku przebudowy furty, zwana Piekarską bądź Nową. W 1536 roku dobudowano do niej wieżę.

Stan obecny

Do dzisiaj dzisiaj mury obronne Środy Śląskiej zachowały się na około 1700 metrów, lecz w większości są one mocno obniżone. W najlepszym stanie przetrwały w północnym i południowym odcinku obwodu. Szczególnie efektownie mógłby wyglądać fragment południowy gdzie znajdują się częściowo zrekonstruowane baszty, lecz niestety obwarowania te są strasznie zaniedbane.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Przyłęcki M., Mury obronne miast Dolnego Śląska, Wrocław 1970.