Środa Śląska – kościół Podwyższenia Krzyża

Historia

Pierwsze wzmianki z 1310 roku mówią o istnieniu w tym miejscu kościoła franciszkanów. Budowę obecnego gotyckiego kościoła rozpoczęto w 1378 roku pod kierunkiem mistrza murarskiego Szymona i ukończono w pierwszej połowie XV wieku. Na początku  XVI stulecia wraz z szerzeniem się reformacji na Śląsku  franciszkanie opuścili Środę Śląską. W latach 1620-1675 kościół został częściowo przebudowany na potrzeby protestantów. W 1902 roku rozebrano prezbiterium kościoła, a w latach 1933-1935 przeprowadzono jego restaurację. Wtedy też podwyższono dobudowano brzydką wieżę i neogotyckie zakończenie od wschodu.

Architektura

Kościół jest budowlą gotycką, zbudowaną z cegły. Składa się z trójnawowego, czteroprzęsłowego halowego korpusu, zakończonego półkolistą apsydą w miejscu rozebranego prezbiterium. Do korpusu od północy dostawiona jest zamknięta pięciobocznie kaplica. Kościół na zewnątrz opięty jest uskokowymi przyporami, między którymi mieszczą się ostrołukowe okna. Korpus i kaplicę nakrywają strome dachy dwuspadowe. Wnętrza kościoła nakrywają sklepienia krzyżowe, a nad nawami bocznymi wznoszą się empory. Zachowały się także dwa gotyckie portale ostrołukowe.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Kozaczewska H., Średniowieczne kościoły halowe na Śląsku [w:] Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 1-4, Warszawa 2013.
Pilch J, Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005.