Śrem – kościół NMP Wniebowziętej

Historia

   Pierwszy kościół w Śremie wzniesiony został na lewym brzegu Warty, tam gdzie pierwotnie w 1253 roku lokowano najstarsze miasto. Późniejszy gotycki kościół wybudowany został  po powtórnej lokacji miasta, która miała miejsce w 1393 roku, tym razem na prawym brzegu Warty. Powstał on w XV wieku, prawdopodobnie przed 1421 rokiem, kiedy to mieszczanie ufundowali jeden z ołtarzy. W kolejnym wieku do nawy od zachodu dostawiono wieżę, a od północy późnogotycką kaplicę. Następne stulecia nie zmieniły zasadniczo zewnętrznej bryły kościoła, jedynie w okresie baroku doszło do wymiany dawnego wyposażenia, które w czasie gruntownej renowacji w 1892 roku częściowo zastąpiono nowym.

Architektura

   Kościół otrzymał okazałe wymiary, ale dość prostą formę, jak na jeden z większych ośrodków miejskich późnośredniowiecznej Wielkopolski jakim był Śrem. Wzniesiono budowlę jednonawową z trójprzęsłowym korpusem nawowym i prostokątnym w planie prezbiterium o tej samej wielkości co nawa, także trójprzęsłowym. Jego wschodnią elewację ozdobiono późnogotyckim szczytem z kilkoma kondygnacjami prostokątnych, tynkowanych blend w obramieniach z profilowanej cegły. Przeciwną, zachodnią część kościoła udekorowano podobnie, lecz w XVI wieku przysłonięta została ona na osi czworoboczną więżę z kruchtą w przyziemiu. Świątynia osiągnęła wówczas wymiary 45 metrów długości i 12 metrów szerokości, a wieża przysłoniła dawny szczyt zachodni, po którym widoczne są jedynie boczne laskowania. Wraz z wieżą dobudowano także kaplicę po stronie północnej.
   Wewnątrz nawę i prezbiterium na przełomie XV i XVI wieku przykryto bogatymi sklepieniami gwiaździstymi, opartymi na płaskich lizenach (pierwotnie wspornikach). W zakrystii (dawnej późnogotyckiej kaplicy) i kruchcie pod wieżą zastosowano sklepienie krzyżowe. Z powodu zastosowania sklepień cały budynek otoczono wielouskokowymi przyporami, które wzmocniły jego mury.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Kowalski Z., Gotyk wielkopolski. Architektura sakralna XIII-XVI wieku, Poznań 2010.

Maluśkiewicz P., Gotyckie kościoły w Wielkopolsce, Poznań 2008.
Strona internetowa wikipedia.org, Kościół Najświętszej Marii Panny Wniebowziętej w Śremie.