Skwierzyna – kościół św Mikołaja

Historia

   Kościół św. Mikołaja powstał jako świątynia parafialna dla założonego w 1295 roku przez Przemysła I miasta. Gotycki murowany kościół prawdopodobnie wzniesiony został w drugiej połowie XV wieku, choć poza informacjami, iż patronat nad nim sprawowali królowie polscy, nie przetrwały żadne przekazy o pracach budowlanych. W XV stuleciu odnotowano jedynie kilka altarii.
   W 1540 roku kościół przekazany został protestantom, lecz powrócił w ręce katolików na początku XVII wieku, po interwencji biskupa poznańskiego Wawrzyńca Goślickiego u starosty międzyrzeckiego Jana Zamojskiego. W 1624 i 1712 roku kościół spłonął, przez co w trakcie odbudowy musiały zostać założone nowe sklepienia. Następnie w latach 1861 – 1863 przeprowadzono przebudowę, która wprowadziła neogotyckie filary międzynawowe, sklepienia, oraz przelicowane i przemurowane elewacje zewnętrzne.

Architektura

   Fara skwierzyńska zbudowana została jako kościół halowy, trójnawowy, bez wydzielonego zewnętrznie prezbiterium, z trójbocznym zamknięciem po stronie wschodniej i z masywną, czworoboczną, trzykondygnacyjną wieżą na osi fasady zachodniej, flankowaną od północy i południa przez dwa aneksy. Całość budowli wzmocniona została od zewnątrz przez przypory, przy czym szczególnie masywne stanęły przy wieży zachodniej. Wewnątrz kwadratowe przęsła nawy głównej oraz prostokątne przęsła naw bocznych, usytuowane dłuższymi bokami równolegle do osi kościoła, już w średniowieczu musiały zostać zasklepione.

Stan obecny

   Do dnia dzisiejszego w pełni gotycki wygląd zachowała jedynie wieża zachodnia. Korpus kościoła choć nadal ma pierwotną bryłę to utracił średniowieczne detale architektoniczne, a jego elewacje utraciły wygląd zabytkowych z powodu gruntownego przelicowania. Wyposażenie świątyni pochodzi niemal w całości z XIX wieku, nie zachował się ani jeden jego element średniowieczny.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Kowalski Z., Gotyk wielkopolski. Architektura sakralna XIII-XVI wieku, Poznań 2010.
Strona internetowa web.archive.org, Skwierzyna. Kościół Świętego Mikołaja.