Siedlęcin – wieża książęca

Historia

   Budowę wieży rozpoczął książę jaworski Henryk I w latach 1313-1314. Około roku 1346 powstały ścienne polichromie w głównej sali wieży. Ich fundatorem mógł być książę Henryk lub Bolko II świdnicki. Od 1369 roku Siedlęcin przeszedł w posiadanie rycerza Jenchina von Redern i do połowy XV wieku wieża była w posiadaniu tego rodu. Wieżę usytuowano w pobliżu ważnego traktu łączącego Jelenią Górę z Wleniem i Lwówkiem. W późniejszym okresie włączono ją w kompleks zabudowań dworskich. Poważniejsze prace zabezpieczające i konserwatorskie miały miejsce w XIX wieku, następnie w okresie międzywojnia i po II wojnie światowej.

Architektura

   Wieżę wybudowano na planie prostokąta o wymiarach 14,35 x 22,2 metra, wysokości około 19 metrów i grubości ścian w przyziemu 2,5 do 3 metrów. Pierwotnie wieńczył ją ganek obronny, zaopatrzony w blankowanie. Całość otaczał mur obronny, przebiegający w odległości około 2,5 metra od lica budynku. Na zewnątrz obwód otaczała fosa, zasilana w wodę z pobliskiej rzeki. W XV wieku wieżę podwyższono o jedną kondygnację i nakryto stromym, czterospadowym dachem.
   Pierwotne wejście prowadziło przez ostrołukowy portal w przyziemiu. Nad sklepionym parterem o dwóch izbach, znajdowały się kondygnacje mieszkalne przykryte drewnianymi stropami. Pierwsze piętro posiadało dwa pomieszczenia. W XVI wieku wybudowano na nim kominek wraz z komorą grzewczą wpuszczoną do wnętrza izby wschodniej. Palenisko dostępne było z sieni od zachodu, a zewnętrzny komin nadwieszono na kamiennych konsolach. Drugie piętro jest obecnie jednoprzestrzenne, lecz pierwotne trzy pomieszczenia można zrekonstruować w oparciu o rozmieszczenie trzech wykuszy latrynowych (każde pomieszczenie posiadało po jednym) i uskoki w licu ścian. Tworzyły one tzw. “ciepłą izbę” wyłożoną drewnem w celu zapewnienia wyższych temperatur. Na jej przedłużeniu było pomieszczenie z ustępem i rynną do odprowadzania wody. Pozostałą przestrzeń wypełniała sala z dwoma trójlistnymi oknami o głębokich niszach. Ta reprezentacyjna sala udekorowana była malowidłami ściennymi. Te wysokiej klasy, XIV-wieczne malowidła przedstawiają wątki opowieści o rycerzu Okrągłego Stołu, Lancelocie z Jeziora. Pierwotny rozkład pomieszczeń trzeciego piętra nie jest znany, jednak sądząc po układzie okien, pomieszczeń było kilka. Powyżej pierwotnie znajdowała się kondygnacja bojowa osłonięta krenelażem z merlonami umieszczonymi średnio co 1,2 metra. Po 1575 roku przerwy pomiędzy nimi zamurowano i umieszczono okna.

Stan obecny

   Wieża obronno – mieszkalna w Siedlęcinie jest jedną z najwspanialszych i najlepiej zachowanych budowli tego typu w Europie Środkowej, a siedlęcińskie polichromie są jedynymi obrazującymi historię sir Lancelota. Ich dużym walorem jest rzadki jak na owe czasy, świecki charakter przedstawianych treści. Od 2001 roku wieża jest własnością fundacji „Zamek Chudów”, która przeprowadziła konserwację średniowiecznych malowideł i elementów samej budowli. Budowla jest udostępniona dla zwiedzających w sezonie maj – październik w godzinach od 9:00 do 18:00, poza sezonem w listopadzie – kwietniu w godzinach od 10:00 do 16:00.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Boguszewicz A., Corona Silesiae. Zamki Piastów fürstenberskich na południowym pograniczu księstwa jaworskiego, świdnickiego i ziębickiego do połowy XIV wieku, Wrocław 2010.

Chorowska M., Rezydencje średniowieczne na Śląsku, Wrocław 2003.
Leksykon zamków w Polsce, L.Kajzer, S.Kołodziejski, J.Salm, Warszawa 2003.