Ścinawa – Podwyższenia Krzyża Świętego

Historia

Pierwszy kościół w Ścinawie prawdopodobnie powstał na początku XIII wieku, jego pierwszy proboszcz Szymon wzmiankowany był w źródłach w 1209 roku. Początkowo budowla ta nosiła wezwanie św. Jana Chrzciciela. W połowie XV wieku dokonano gruntownej przebudowy świątyni. Prace trwały do około 1491 roku, gdyż taka data widnieje na zworniku sklepienia prezbiterium, które zostało dobudowane do starszego korpusu nawowego. Przebudowa związana była z otrzymaniem kościoła przez zakon Św. Ducha od księcia Konrada Białego, jako iż ich siedziba klasztorna i szpital na przedmieściu głogowskim zostały zniszczone przez husytów. Zakon posiadał kościół do czasów reformacji, czyli do 1522 roku. Od 1534 do 1945 roku był świątynią ewangelicką. Po okresie wojny trzydziestoletniej, w wyniku której zniszczeniu uległa wieża i sklepienie nad nawą, w latach 1668-1669 dokonano remontu i odbudowy. W latach 1869-1872 kościół ponownie gruntownie odnowiono, a kolejne naprawy przeprowadzono po zniszczeniach II wojny światowej.

Architektura

Kościół ulokowano w południowo-zachodniej części miasta, przy miejskich murach obronnych. Został wzniesiony jako budowla orientowana względem stron  świata, ceglana. Składa się z trójnawowego korpusu na planie prostokąta w formie budowli halowej. Od wschodu dobudowane zostało węższe prezbiterium z trójbocznym zakończeniem. Od zachodu umieszczono wtopioną w elewację, sześciokondygnacyjną, czworoboczną wieżę. Zarówno wieżę jak i prezbiterium wiązać należy z XV-wieczną przebudową, korpus jest pozostałością starszej budowli.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Kozaczewska H., Średniowieczne kościoły halowe na Śląsku [w:] Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 1-4, Warszawa 2013.
Strona internetowa zabytek.pl, Kościół parafialny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, Ścinawa.