Reszel – kościół św Piotra i Pawła

Historia

   Kościół zbudowano w latach 1360 – 1402. Wraz z korpusem wybudowano wówczas dolną część wieży. Zakrystia i kruchta powstały w XV wieku. Kościół został częściowo zniszczony na skutek pożaru w 1474 roku. W trakcie odbudowy, którą podjęto w następnym roku, został wzniesiony nowy szczyt wschodni i gwiaździste sklepienie korpusu. Około 1500 roku została podwyższona wieża. W 1580 roku konsekracji kościoła dokonał biskup Marcin Kromer ku czci Najświętszej Maryi Panny oraz św. Apostołów Piotra i Pawła. Po pożarze z 1806 roku, odbudowany kościół został ponownie konsekrowany w 1817 roku, przez biskupa Andrzeja Stanisława Hattena, na cześć świętych Apostołów Piotra i Pawła i św. Katarzyny. W 1837 roku powstał nowy hełm wieży z latarnią, a w latach 1822-1843 na nowo wyposażono wnętrze.

Architektura

   Jest to kościół gotycki, orientowany, trójnawowy, halowy, bez wyodrębnionego prezbiterium. Wzniesiono go na rzucie prostokąta z cegły, na niskiej podmurówce z kamienia. Po stronie zachodniej znajduje się kwadratowa w planie, ośmiokondygnacyjna wieża o wysokości 52 metrów, z kruchtą w przyziemiu. Pomiędzy zakrystią i kruchtą znajduje się parterowa, wąska, przybudówka, natomiast po stronie wschodniej prostokątna parterowa biblioteka, dobudowana w 1471 roku. Korpus budowli opięto szkarpami. Znajdują się w nim portale ostrołukowe o bogato profilowanych ościeżach z drugiej połowy XIV wieku. Okna osadzono od wewnątrz w szerokich ostrołukowych wnękach. Budowlę ozdobiono profilowanymi gzymsami i blendami, a także szczytami uskokowo-sterczynowym. Szczyt wschodni został rozczłonkowany szeregiem narożnie ustawionych słupków sterczynowych. Na osi szczytu znajduje się ośmioboczna wieżyczka na sygnaturkę. W półszczytach zakrystii zostawiono wnęki imitujące ostrołukowe okna.
   Wnętrze korpusu przykryto sklepieniem gwiaździstym, wspartym na czterech parach ośmiobocznych filarów i takiej samej liczbie półfilarów umieszczonych przy ścianach. W przylegającej od północy piętrowej zakrystii, a także w kruchcie zastosowano sklepienia gwiaździste oraz krzyżowo-żebrowe. Od zewnątrz, po lewej stronie portalu umieszczono pręgierz w formie okrągłej płyty kamiennej z XIV lub XV wieku.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa leksykonkultury.ceik.eu, Kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Reszlu.