Historia
Kościół w Rapocinie (niem. Rabsen) po raz pierwszy odnotowany został w przekazach pisemnych w 1297 roku, kiedy to miejscowym plebanem był niejaki Gotfryd („Gottfridius Plebanus die Rapozin”). Prawdopodobnie była to wówczas jeszcze świątynia konstrukcji drewnianej, od 1307 roku należąca do zakonu klarysek w Głogowie. Murowany kościół zbudowany został w Rapocinie na przełomie XIV i XV wieku. Około stu lat później zakupiono dla niego dzwon, sygnowany datą 1498. W XVIII wieku wnętrze kościoła przekształcono w stylistyce barokowej. Nowożytne remonty budynku miały miejsce w 1791 i 1849 roku. W 1896 roku dobudowana została zakrystia, natomiast w 1901 roku wykonano nowe wyposażenie wnętrza, które uległo zniszczeniu w trakcie walk z okresu drugiej wojny światowej. Spalony kościół został odbudowany w latach 1967-1968. Funkcje parafialne pełnił do 1988 roku, gdy z powodu zanieczyszczenia środowiska całą wieś wysiedlono, a kościół porzucono.
Architektura
Kościół zbudowany został na prawym, północnym brzeg Odry, w niedalekiej odległości od stolicy księstwa głogowskiego. W okresie późnego średniowiecza uzyskał formę budowli orientowanej względem stron świata, składającej się z obszernej trójprzęsłowej nawy, dużo niższego prezbiterium o prostokątnym rzucie i smukłej czworobocznej wieży na osi fasady zachodniej. Nad korpusem i prezbiterium założono wysokie dachy dwuspadowe o stromych połaciach, natomiast na wieży dach czterospadowy. Do wniesienia murów wykorzystano cegłę w układzie gotyckim, w tym mocno wypalone zendrówki, których czarne główki miejscami utworzyły regularny wzór.
Od strony zewnętrznej mury nawy i prezbiterium kościoła opięte zostały uskokowymi przyporami, w narożnikach rozmieszczonymi pod skosem. Przypór nie uzyskała jedynie, pomimo znacznej wysokości, zachodnia wieża. Elewacje nawy, wieży i prezbiterium pod okapami dachów ozdobiono pasami tynkowanego fryzu. Ponadto na wieży i na dwóch wschodnich szczytach umieszczono ostrołuczne blendy, na prezbiterium i nawie rozmieszczone piramidalnie (środkowe wyższe od bocznych). Kolejne dwie szerokie płyciny oflankowały wschodnie okno prezbiterium.
Otwory okienne nawy i prezbiterium kościoła pierwotnie zamknięte były ostrołukami i zapewne wypełnione maswerkami. Ze względu na wysokie mury miały smukłe proporcje. W wieży okna przeważnie miały formę szczelinową, jedynie na najwyższej, przeznaczonej na dzwony kondygnacji, zastosowano z trzech stron większe otwory ostrołuczne. Nietypowo bez takie otworu pozostawiono ścianę zachodnią, na której miejsce okna zajęły wspomniane powyżej blendy. W elewacji zachodniej umieszczono tylko jeden otwór szczelinowy, osadzony nad portalem w przyziemiu.
Stan obecny
Kościół jest dziś zaniedbaną i porzuconą budowlą w stanie postępującej degradacji. Zachował jeszcze mury obwodowe wszystkich gotyckich członów oraz nowożytnych aneksów, ale te ostatnie utraciły już zadaszenie (w XXI wieku prowizorycznie naprawiono dach nad prezbiterium i nad częścią korpusu). Spośród pierwotnych detali architektonicznych wyróżniają się zdobienia zewnętrznych elewacji w postaci licznych blend i fryzów, choć połowa wschodniego szczytu korpusu jest powojenną rekonstrukcją. Część z okien została przekształcona w XVIII lub XIX wieku, a po porzuceniu wsi zamurowana. Pozbawione wyposażenia wnętrze utrzymane jest w stylistyce barokowej.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Encyklopedia Ziemi Głogowskiej, red. J.Chutkowski, zeszyt 23, Głogów 1994.
Hoffmann H., Die katolischen Kirchen des Landkreis Glogau, Breslau 1937.
Lutsch H., Verzeichnis der Kunstdenkmäler der Provinz Schlesien, Breslau 1898.