Puck – kościół św Piotra i Pawła

Historia

     Obecny kościół św  Piotra i Pawła w Pucku powstał między rokiem 1330 a 1400 na miejscy wcześniejszej budowli. Wskazują na to m.in. kamienne fundamenty filarów fary pochodzące z XIII wieku.  Do końca XIV wieku wybudowano prezbiterium i być może wieżę. Po roku 1400 kontynuowano roboty przy wieży, którą zwieńczono charakterystycznym dla tego okresu fryzem arkadowym. Przystąpiono również do wznoszenia murów nawy północnej i północnej kaplicy przywieżowej. Dalsze prace przerwał wybuch wojny trzynastoletniej w czasie której zniszczeniu uległa elewacja północna kościoła. Po ustaniu działań wojennych przystąpiono do dalszych robót murarskich, ukończonych ostatecznie w ostatniej ćwierci XV wieku. W ich toku wzniesiono trzynawowy korpus kościoła oraz południową kaplicę przywieżową, którą dostawiono do istniejącej już wieży. Zbudowano także kaplicę świętej Anny oraz północną zakrystię. Prawdopodobnie w tym samym czasie podwyższono wieżę o jedną kondygnację.
     W latach 1556-1589 kościół pucki był w rękach luteran. Być może usunięto wówczas wystrój wnętrza kościoła, ponieważ do naszych czasów oprócz dzwonu i chrzcielnicy z XIII wieku prawie nic ze średniowiecznego wyposażenia kościoła nie ocalało. Po zwróceniu świątyni społeczności katolickiej przeprowadzono remont. W 1597 roku starosta pucki Ernest Wejher ufundował kaplicę grobową pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny. Umieszczono ją w niskim pomieszczeniu, po południowej stronie wieży kościelnej. Pomieszczenie to z końcem XVI wieku zostało podwyższone i przesklepione dwuprzęsłowym sklepieniem gwiaździstym. Prawdopodobnie z końcem XVI wieku powstała także przy kościele kaplica świętego Krzyża. Należała ona do radnych miasta Pucka. Jej wnętrze, podobnie jak wnętrze kaplicy Wejherów, przesklepiono sklepieniem gwiaździstym. Około połowy XVII wieku wykonano roboty murarskie w obrębie prezbiterium wykonując jego dwuprzęsłowe sklepienie. W latach 1896-1898 przeprowadzono w świątyni prace budowlano-konserwatorskie. Powiększono  wówczas otwory okienne, wstawiono witraże i wymieniono posadzkę. Druga wojna światowa praktycznie nie naruszyła świątyni, mimo bombardowań uszkodzenia nie były wielkie.

Architektura

   Gotycki kościół św  Piotra i Pawła murowany jest z cegły na planie prostokąta. Składa się z trójnawowego, halowego korpusu ze wspaniałym dwunastodzielnym szczytem wschodnim, niskiego prezbiterium i masywnej wieży. Prezbiterium jest dwuprzęsłowe, zamknięte trójbocznie. Dostawiona od zachodu wieża mieści w przyziemiu kruchtę. Po obu jej stronach, na przedłużeniu naw bocznych, znajdują się dwie dwuprzęsłowe kaplice: Wejherów i chrzcielna. Przy północnej ścianie kościoła znajduje się kaplica św. Anny, a przy południowej kaplica Judyckiego i neogotycka kruchta. W halowym wnętrzu masywne filary podtrzymują sklepienia gwiaździste.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego