Prabuty – miejskie mury obronne

Historia

   Mury obronne w Prabutach wzniesiono w XIV wieku, zapewne niedługo po przyznaniu praw miejskich, co nastąpiło między 1305 a 1321 rokiem. Od XVIII wieku zaniedbane obwarowania były stopniowo rozbierane.

Architektura

   Otoczone obwarowaniami miasto otrzymało regularny, zbliżony do owalu obrys, dostosowany do formy terenu, ograniczonego od zachodu jeziorem Liwieniec. Pośrodku nich umieszczony został kwadratowy rynek, położony nieco na wschód od głównej osi miasta i ujęty dwoma równoległymi ulicami zbiegającymi się przy bramie wjazdowej. W północno – zachodnim narożniku w obręb fortyfikacji włączony został zamek biskupi. Tuż przy murach obronnych znajdował się również kościół parafialny z masywną wieżą przy prezbiterium, a sam ciąg obwarowań wzmacniał liczne czworoboczne baszty, początkowo zapewne otwarte od strony miasta.
   Do miasta prowadziły trzy bramy: Kwidzyńska zwana również Szpitalną od południa, Wysoka od północy i Królewiecka. Istniała jeszcze furta w zachodnim ciągu muru zwana niekiedy Bramą Garncarską. Brama Kwidzyńska wymurowana została z cegły i oparta na planie kwadratu o boku około 8,5 metra. Jej elewacje ozdobiono tynkowanymi blendami. Poniżej umieszczono ostrołukowy otwór bramny z przejazdem przesklepionym krzyżowo.

Stan obecny

   Do dziś jedynym zachowanym elementem średniowiecznych obwarowań Prabut jest Brama Kwidzyńska i przylegający do niej od strony wschodniej fragment gotyckiego muru. W wieży bramnej mieści się sala wystawowa z ekspozycją pamiątek, obrazów, grafik i odznaczeń, związanych z historią Prabut oraz drugie pomieszczenie ze zbiorami oraz makietą dawnego zamku biskupiego.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Czubiel L., Domagała T., Zabytkowe ośrodki miejskie Warmii i Mazur, Olsztyn 1969.