Prabuty – kościół św Wojciecha

Historia

   Budowę kościoła farnego w Prabutach prowadzono zapewne od około 1315 roku, czyli od momentu lokacji miasta, do około 1330 roku, kiedy to biskup Rudolf wystawił dokument odnawiający wcześniejszą lokację. Już w 1375 roku świątynia ucierpiała w pożarze, a po raz kolejny poniosła straty w 1414 roku podczas polsko-krzyżackiej wojny głodowej. Katolikom kościół służył do 1525 roku, kiedy to po sekularyzacji Prus, został przejęty przez protestantów.
   W 1688 roku świątynia została zniszczona w wyniku wielkiego pożaru. Jego skutkiem było zawalenie sklepienia, które zniszczyło wnętrze i sprzęt liturgiczny. Dzięki wysiłkom mieszkańców i staraniom władz odbudowano świątynie, dając jej strop drewniany. W 1807 roku podążające pod Iławkę Pruską wojska napoleońskie urządziły sobie we wnętrzu kościoła magazyn i lazaret, co spowodowało, iż rok później świątynia została na nowo poświęcona i restaurowana.
   Wiek XIX i okres pierwszej połowy XX wieku upłynął pod znakiem spokoju. Pożary, które nawiedzały miasto, oszczędziły kościół. Dopiero II wojna światowa przyniosła duże zniszczenia. Wnętrze nawy zostało wypalone, zawaliły się sklepienia. Jedynie masywna bryła wieży obroniła się przed pożarem wywołanym przez wojska radzieckie. Odbudowę zabytku rozpoczęto dopiero w latach osiemdziesiątych XX wieku.

Architektura

   Gotycki kościół św. Wojciecha pierwotnie składał się z korpusu nawowego, lekko węższego prezbiterium o wielobocznym zamknięciu po stronie wschodniej i dostawionej do niego masywnej, czworobocznej wieży na planie prostokąta. Dodatkowo po północnej stronie korpusu wejście poprzedzone było gotycka kruchtą. Zarówno korpus nawowy jak i prezbiterium wzmocnione zostały uskokowymi przyporami, co wskazuje, iż całe wnętrze zostało zasklepione. Kościół miał być wzniesiony na wzór katedry znajdującej się w Kwidzynie, co widać było szczególnie w wyglądzie wieży.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa kwidzynopedia.pl, Konkatedra w Prabutach.