Poniszowice – kościół św Jana Chrzciciela

Historia

   Kościół został zbudowany w 1404 roku na miejscu wcześniejszej świątyni zniszczonej przez wichurę. W 1570 roku w sąsiedztwie kościoła wybudowano wolno stojącą dzwonnice. Obiekt w pierwszej połowie XVII wieku użytkowany był przez protestantów. W latach 1640-1650, po powrocie do kościoła katolickiego, wyremontowano go i zakupiono nowe ołtarze. Kolejne zmiany przyniosła rozbudowa w latach 1691-1692 o kaplicę św. Józefa. W 1775 roku kościół przeszedł gruntowny remont i modernizację w trakcie której dobudowano soboty. W 1844 roku powstał nowy chór muzyczny w zachodniej części nawy, a w 1852 roku  loża kolatorska nad zakrystią. W 1882 roku kościół wzbogacił się o barwne polichromie autorstwa Kusbera z Gliwic. Obiekt wielokrotnie remontowano: w 1908 przeprowadzono kompleksową odnowę świątyni, a sześć lat później oszalowano soboty.  Kolejny gruntowny remont miał miejsce w 1982 i w 2011 roku, kiedy rozebrano, a następnie odtworzono soboty. W 2012 roku wylano nowe fundamenty oraz zrekonstruowano kaplicę.

Architektura

   Jest to świątynia orientowana, zbudowana w konstrukcji zrębowej na kamienno-wapiennej podmurówce. Składa się z wzniesionego na planie kwadratu korpusu nawowego do którego od północy przylega pięcioboczna kaplica św. Józefa oraz z węższego, zamkniętego trójbocznie od wschodu prezbiterium, do którego od północy przylega zakrystia. Dzwonnicę wzniesiono jako budowlę oddzielną, wolnostojącą, na planie kwadratu o konstrukcji słupowej. Zwieńczono ją izbicą oraz ośmiobocznym hełmem piramidalnym.
   Prezbiterium ozdabia szeroki przydaszek, a kwadratową nawę obiegają zamknięte soboty. Zasadnicza część kościoła przykryta jest strzelistym, dwukalenicowym dachem dwuspadowym, wielopołaciowym. W obrębie prezbiterium w część wschodniej dach przechodzi w trzyspadowy, w części północnej okrywa również zakrystię. Pierwotnie korpus przedzielony był wewnątrz dwoma ośmiobocznymi słupami na dwie nawy.
  

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Pilch J., Leksykon zabytków architektury Górnego Śląska, Warszawa 2008.
Strona internetowa malanowicz.eu, Drewniany kościół w Poniszowicach.