Pobiedziska – kościół św Michała

Historia

   Kościół zbudowany został na przełomie XIII i XIV wieku. Jego typ należał do najprostszych i najpowszechniejszych w okresie średniowiecza, charakterystyczny był dla regionów gdzie dopiero rozpoczynała się tradycja murowanego budownictwa monumentalnego. Była to budowla skromna, ale o dość pokaźnych rozmiarach. W chwili jej powstania na terenie Wielkopolski było niewiele budowli tego typu, zaledwie kilka świątyń klasztornych i katedry oraz fara w Kaliszu. Pobiedziska choć były średniej wielkości osadą, to cieszyły się książęcą protekcją, często przebywał tu Przemysł I, jego brat Bolesław i syn Przemysł II. Miasto leżało też na ważnym szlaku handlowym z Poznania przez Gniezno do Bydgoszczy i Torunia.
   W 1331 roku kościół został spalony przez Krzyżaków,  jednak niebawem odbudowano go. W końcu XVI wieku został ponownie uszkodzony pożarem w czasie wielkiego pożaru miasta, a następnie odbudowany w latach 1579-1598. Z tego okresu pochodzi wieżyczka na szczycie fasady zachodniej.

Architektura

   Kościół zbudowany został na placu tuż za północno – wschodnim narożem rynku, w najstarszych partiach murów z cegły ułożonej w układzie wendyjskim. Otrzymał on pojedynczą nawę na planie prostokąta z nieco niższym i węższym prezbiterium o rzucie zbliżonym do kwadratu. Przed połową XIV stulecia został nieco przedłużony w kierunku zachodnim i zaopatrzony w położoną po północnej stronie, niegdyś piętrową zakrystię (o murach układanych w wątku gotyckim). Okna kościoła przepruto w idealnie płaskich ścianach, pozbawionych lizen i przypór. Ostrołukowo zwieńczono zarówno południowy portal wejściowy o prostym, uskokowym profilowaniu, jak i arkadę tęczy. Szczyt fasady zwieńczyła wieżyczka na sygnaturkę z końca XVI wieku. Wnętrze nawy nakryte zostało płaskim drewnianym stropem i sądząc po umiejscowieniu portalu na osi symetrii nawy, nigdy nie było przewidywane założenie sklepienia.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Kowalski Z., Gotyk wielkopolski. Architektura sakralna XIII-XVI wieku, Poznań 2010.

Strona internetowa muzeum.pobiedziska.pl, Kościół pw. św Michała Archanioła.