Pasłęk – kościół św Bartłomieja

Historia

   Prezbiterium kościoła św. Bartłomieja wzniesiono w pierwszych latach XIV wieku. Około 1350 roku powstał korpus nawowy, a także wieża. Od początków istnienia do 1525 roku świątynia służyła katolikom. Następnie, na skutek reformacji, została przejęta przez ewangelików. W 1543 roku miał miejsce wielki pożar świątyni. Odbudowano ją w drugiej połowie XVI wieku. Bryła zachowała charakter gotycki, lecz wnętrzu nadano barokowy wystrój. W okresie tym powstała także kruchta południowa.
   W 1751 roku przeprowadzono kapitalny remont kościoła. Z wcześniejszej budowli pozostawiono nietknięte tylko ściany. Powiększono wówczas górne okna i przepruto nowe dolne, usunięto trzy pary gotyckich filarów, a wcześniejszy sufit gipsowy zastąpiono drewnianym. Nakryto też kościół nowym dachem i rozebrano schody prowadzące na wieżę.
   Po pożarze z 1752 roku wieżę nakryto dachem ostrosłupowym z barokową latarnią. W 1851 roku dobudowano skarpy wzmacniające ściany kościoła, a w 1869 przeprowadzono kolejny jego remont. W 1922 roku pożar po raz kolejny zniszczył wieżę kościelną. Przy odbudowie zamieniono jej zwieńczenie z barokowego na namiotowe. Od 1946 roku kościół znów służy katolikom. W połowie lat 70-tych XX wieku w kościele przeprowadzono szereg remontów, m.in. zamurowano dolne okna, wytynkowano blendy dookoła kościoła i wieży, położono nowe posadzki, wykonano remonty dachów.

Architektura

   Kościół otrzymał formę obszernej budowli jednonawowej, wzniesionej na rzucie prostokąta o wymiarach wewnętrznych 29 na 18 metrów. Do jej południowo-zachodniego narożnika przystawiona została trzypiętrowa wieża  o podstawie kwadratowej. Udekorowano ją blendami i zwieńczono smukłym czterospadowym hełmem. Po stronie wschodniej najstarszą część kościoła stanowiło krótkie i wąskie prezbiterium na planie czworoboku.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Rzempołuch A., Kościoły na Warmii, Mazurach i Powiślu, Olsztyn 1991.
Rzempołuch A., Przewodnik po zabytkach sztuki dawnych Prus Wschodnich, Olsztyn 1992.

Strona internetowa leksykonkultury.ceik.eu, Kościół pw. św. Bartłomieja w Pasłęku.