Paczków – kościół św Jana Ewangelisty

Historia

Budowa świątyni rozpoczęła się w 1350 roku i trwała około 30 lat, a jej fundatorem był biskup wrocławski Przecław z Pogorzeli. W XV wieku (około 1447 roku) do prezbiterium od południa dobudowano dwuprzęsłową kaplicę Najświętszej Marii Panny. Wieża częściowo rozebrana w 1429 roku, została odbudowana w 1462. Wówczas utworzono również jej górną kondygnację. W XVI wieku w obawie przed tureckimi najazdami, kościół przebudowano i ufortyfikowano, nadając mu funkcje obronne. Przekształcono dachy i dobudowano mury tarczowe zakończone attyką. W południowej nawie postawiono okrągłą kamienną studnię, na wypadek długiego oblężenia. Wymienione prace budowlane przeprowadził włoski architekt Jakub Parr z inicjatywy ówczesnego biskupa wrocławskiego Jakuba von Salza. W XVIII wieku od północy dobudowano rokokową kaplicę św. Rocha.

Architektura

Kościół posiada  trójnawowy, dwuprzęsłowy, halowy korpus zbudowany na rzucie kwadratu oraz dwuprzęsłowe prezbiterium zamknięte siedmiobocznie. Przy prezbiterium od południa dostawiona jest gotycka kaplica mariacka i zakrystia, nad którą wznosi się wysoka wieża. Na zewnątrz ściany kościoła opięte są przyporami, pomiędzy którymi wstawiono ostrołukowe okna, dwudzielne z maswerkami o motywach rybich pęcherzy i czwórliści. Do wnętrza od zachodu prowadzi ostrołukowy portal gotycki z archiwoltą, zwieńczoną łukiem w ośli grzbiet z żabkami i kwiatonem, ujętą sterczynami. Wnętrze podzielone jest ostrołukowymi arkadami międzynawowymi wspartymi na ośmiobocznych filarach oraz tęczą oddzielająca prezbiterium od nawy. Główną nawę przesklepiają formy gwiaździste, nawy boczne posiadają sklepienia trójpodporowe, a w prezbiterium i kaplicy mariackiej występują rzadko spotykane na Śląsku sklepienia sieciowe.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Kozaczewska H., Średniowieczne kościoły halowe na Śląsku [w:] Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 1-4, Warszawa 2013.
Pilch J, Leksykon zabytków architektury Górnego Śląska, Warszawa 2008.