Nowy Dwór – zamek Ogorzelec

Historia

   Zamek pierwotnie zwany Waldenburg, prawdopodobnie powstał na początku XIV wieku z inicjatywy książąt  świdnicko – jaworskich. Po raz pierwszy wzmiankowany był w 1364 roku. Po śmierci Bolka II należał do wdowy po nim Agnieszki, potem przeszedł w ręce królów czeskich, by następnie stać się własnością rodów śląskich. W latach 1402-1417 został rozbudowany. Od 1434 roku do XVII wieku należał do rodu Czetryców, z krótką przerwą gdy władali nim Zedlitzowie. Podczas walk króla Władysława Jagiellończyka z królem węgierskim Maciejem Korwinem, w 1471 roku stanowił on ważny punkt obrony. Gruntownej przebudowy zamku w stylu renesansowym dokonano w końcu XVI wieku. Po pożarze w 1581 roku spowodowanym uderzeniem pioruna nie został już odbudowany, fortyfikowano go jeszcze podczas wojny trzydziestoletniej.

Architektura

   Plan zamku zajmującego kulminację wzgórza jest nieregularny i bardzo wydłużony. Zajmuje on całą powierzchnię grzbietu długości około 140 metrów. Jego wschodnią część stanowi średniowieczny zamek górny, zachodnią renesansowe podzamcze. Zamek górny miał formę wydłużonego, lekko załamanego prostokąta, oddzielonego od zachodu wykutą w skale suchą fosą. Składał się z murów obwodowych, prostokątnego domu o wymiarach 4,9 x 9,7 metra w narożniku północno – zachodnim oraz lekko wysuniętej wieży w narożniku południowo – zachodnim. Do narożnika wschodniego dochodziła dłuższa budowla tak zwany „dom pański”, podzielony na trzy pomieszczenia. W części zachodniej widoczne są resztki sklepienia piwnicy i prowadzących do niej, wykutych w skale schodów. Pierwotną bramę ulokowano w zachodniej partii zamku, od przedzamcza oddzielona była wykutą w skale fosą.
   Dziedziniec zamku dolnego założony został na planie wydłużonego trapezu z szerszą podstawą na wysokości fosy. Jedynym zachowanym elementem zabudowy jest obwód obronny. W narożniku zachodnim znajduje się brama z ostrołucznym przejazdem, a w murze obwodowym umieszczono dwie basteje, półokrągłą na północy i trójkątną na południu.

Stan obecny

   Do dzisiejszych czasów zachowane pozostałości zamku składają się z gotyckiego portalu bramy z dwoma bastejami, fundamentów budynków mieszkalnych, fragmentów murów obronnych otaczających dziedziniec i średniowieczny zamek górny, oraz reliktów wieży.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Boguszewicz A., Corona Silesiae. Zamki Piastów fürstenberskich na południowym pograniczu księstwa jaworskiego, świdnickiego i ziębickiego do połowy XIV wieku, Wrocław 2010.

Leksykon zamków w Polsce, L.Kajzer, S.Kołodziejski, J.Salm, Warszawa 2003.