Nowe – zamek krzyżacki

Historia

Budowę zamku Neuenburg w Nowem nad Wisłą rozpoczęli Krzyżacy w 1350 roku. Prace trwały do około 1404. Rezydował w nim urzędnik podległy wójtowi w Tczewie. Od 1465 był siedzibą starostów królów polskich. Został mocno zdewastowany w XVII wieku w czasie wojen ze Szwecją. Po I rozbiorze Polski w 1772 roku, Nowe znalazło się pod zaborem pruskim, a zamek w końcu XVIII wieku w znacznym stopniu został rozebrany przez władze. Zachowane skrzydło główne przekształcono w zbór ewangelicki, potem było magazynem i remizą.

Architektura

Dawny główny dom zamkowy usytuowany był w północno – wschodnim narożu miasta i połączony z fortyfikacjami miejskimi. Jest to ceglana, trójkondygnacyjna budowla o wymiarach 12,3 x 39 metrów i wysokości 9 metrów. W przesklepionym przyziemiu znajdowały się pomieszczenia gospodarcze, a pod nimi piwnice. Na piętrze zlokalizowano pomieszczenie mieszkalne prokuratora, refektarz i izbę gościnną. Komnaty te zostały przykryte drewnianymi stropami i ozdobione w XV wieku malowidłami. Nad nimi leżała kondygnacja spichrzowa, zaopatrzona w obiegający ganek obronny. Elewacja od strony dziedzińca zaopatrzona była w drewniane ganki. Do głównego domu przylegało od północy niższe skrzydło, zapewne gospodarcze. Od zachodu rozciągał się dziedziniec, otoczony murem z bramą prowadzącą do miasta.

Stan obecny

Jedynym zachowanym do dnia dzisiejszego elementem jest główny dom zamkowy. Znajduje się w nim obecnie siedziba Centrum Kultury “Zamek”.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Leksykon zamków w Polsce, L.Kajzer, S.Kołodziejski, J.Salm, Warszawa 2003.