Płonina – zamek Niesytno

Historia

    Zamek powstał prawdopodobnie w drugiej połowie XIV wieku. Po raz pierwszy został wymieniony w 1432 roku, w liście biskupa wrocławskiego Konrada Oleśnickiego do Wielkiego Mistrza Zakonu Krzyżackiego. Stanowił wtedy własność prywatną rycerza Henryka Czyrny, współpracującego z husytami i trudniącego się rozbojem. W 1455 roku zamek został zdobyty i częściowo zniszczony przez mieszczan świdnickich. W latach 30-tych XV stulecia w posiadanie siedziby weszli członkowie rodu von Zedlitz, którzy około 1545 roku rozpoczęli budowę nowej, renesansowej rezydencji. Od połowy XVI wieku stary zamek wykorzystywany był najpewniej już tylko na cele magazynowe i gospodarcze.

Architektura

   Zamek średniowieczny składał się z wielobocznej wieży z dziobem, zajmującej kulminację skalną. Pełniąca rolę donżonu, składała się z dwóch pięter i dwóch poziomów piwnicznych, częściowo wykutych w skale. Wyposażona była we wnętrzu w tzw. ciepłą izbę, czyli rozległe wnętrze obłożone drewnem jako ociepleniem. Wejście na pierwsze piętro wiodło przez drewnianą galerię, zamocowaną na wspornikach do murów wieży. Ślad po niej w postaci rzędu otworów po wyjętych belkach, widoczny jest do dzisiaj.
    Od strony zachodniej wieżę okalał kamienny obwód z wejściem na ciasne międzymurze i do piwnicy, natomiast od wschodu dostawiono do niej trzykondygnacyjne założenie mieszkalne na planie litery L. W jego skład wchodziły dwa skrzydła: południowe, połączone z dwóch sklepionych komór z których jedna była częściowo wykuta w skale, oraz skrzydło północne o stropach belkowych i prostokątnych oknach, mieszczące dwie duże sale, z których jedną postrzegano jako główne pomieszczenie reprezentacyjne. Kaplica zamkowa prawdopodobnie znajdowała się w wykuszu, wychodzącym dawniej ze ściany południowej.

Stan obecny

    Do czasów współczesnych zachowała się wieża główna do wysokości czwartej kondygnacji, spore fragmenty murów skrzydeł mieszkalnych oraz relikty XVII-wiecznych murów bastejowych. Od 2010 zamek stanowi własność prywatną. W 2012 roku rozpoczęły się prace przy odgruzowywaniu i rekonstrukcji budynku mieszkalnego na terenie zamku średniowiecznego.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Chorowska M., Rezydencje średniowieczne na Śląsku, Wrocław 2003.
Leksykon zamków w Polsce, L.Kajzer, S.Kołodziejski, J.Salm, Warszawa 2003.