Niemodlin – zamek

Historia

   Początki murowanego zamku łączyć można z księciem Bolkiem opolskim i końcem XIII lub początkiem XIV wieku. Do 1382 roku był warownią książąt niemodlińskich.  W czasie wojen husyckich uległ zniszczeniu, a potem stanowił siedzibę rodów rycerskich, które go rozbudowały. Kres pierwszego, średniowiecznego etapu rozwoju przyniósł pożar w 1552 roku.
   W 1581 roku cesarz Rudolf II sprzedał zamek Pucklerom, którzy od 1589 roku rozpoczęli renesansową przebudowę. Prace trwały do 1619, kiedy wzniesiono kaplicę zamkową. Podczas wojny trzydziestoletniej rezydencja została ponownie zniszczona. W efekcie odbudowy ukształtowano założenie manierystyczno-barokowe o trzech skrzydłach pałacowych i ciągu otwartych krużganków od południowego wschodu. Przebudowy z XVIII i XIX wieku zatarły pierwotną koncepcję przestrzenną założenia, między innymi na miejscu krużganków powstało niskie skrzydło zamykające dziedziniec. Właścicielem zamku w Niemodlinie do 1945 był hrabia Fryderyk Leopold von Praschma. Po II wojnie światowej zabytek był siedzibą Państwowego Urzędu Repatriacyjnego, liceum, szkoły podoficerskiej, a przez ostatnie lata stał opuszczony i niszczał.

Architektura

   W średniowieczu zamek był prostokątną, bezprzyporową, prawdopodobnie mieszkalną wieżą o wymiarach 4,75×9 metrów. Funkcjonowała ona krótko i prawdopodobnie na początku XIV wieku została zastąpiona znacznie potężniejszą wieżą o wymiarach 11×12 metra. Była ona zbudowana z polnych kamieni, wapienia oraz cegły. Otoczono ją nasypem z piasku i gliny oraz fosą.
   W trzeciej fazie, w pierwszej połowie XV wieku, powstały mury obwodowe wzmocnione przyporami, zamykające czworobok o wymiarach 33,7×40,5 metra. W południowo – wschodniej stronie wzniesiono skrzydło mieszkalne, lecz starszą wieżę rozebrano. Nowy trójkondygnacyjny budynek posiadał cztery izby na każdym piętrze. W narożu wschodnim mieściła się prawdopodobnie kaplica. Resztę dziedzińca zajmowały budynki drewniane. W czasach nowożytnych powstały dwa pozostałe skrzydła i wysunięta z muru północno – zachodniej elewacji wieża bramna.

Stan obecny

   Zamek przetrwał w formie mocno ujednoliconej, przebudowanej bryły. Ciężko znaleźć gołym okiem elementy pierwotnej średniowiecznej warowni. Od 2015 roku należy do prywatnego inwestora, który planuje dokonać jego remontu.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Leksykon zamków w Polsce, L.Kajzer, S.Kołodziejski, J.Salm, Warszawa 2003.