Nidek – kościół św Apostołów Szymona i Judy

Historia

   Kościół św. Apostołów Szymona i Judy Tadeusza zbudowany został prawdopodobnie przed 1539 rokiem. Powstał zapewne na miejscu wcześniejszego, gdyż miejscową parafię utworzono już w 1313 roku. Fundatorem świątyni był właściciel wsi Mikołaj Nidecki. Na przełomie XVI i XVII wieku należał do kalwinów, a później arian. Katolikom przywrócony został w 1669 roku. Wieżę dobudowano w 1617 lub 1663 roku, w tym samym stuleciu dodano także soboty. Gruntowne remonty miały miejsce m.in. w 1685, 1706 roku oraz w latach 1988-1990.

Architektura

   Kościół wzniesiony został z drewna i posadowiony na wysokim kamiennym podmurowaniu. Otrzymał konstrukcję zrębową, o ścianach pokrytych gontem i częściowo oszalowanych. Od strony zachodniej dobudowano wieżę o konstrukcji słupowej z nadwieszona izbicą. Węższe od prostokątnej nawy prezbiterium zamknięte jest trójbocznie, a po jego północnej stronie znajduje się dobudowana później zakrystia. Świątynia otoczona została niskimi sobotami wspartymi na słupach. Nawę i prezbiterium nakryto jednolitym stromym dachem wielopołaciowym opartym na gotyckiej więźbie storczykowej. Wszystkie dachy i zadaszenia pokryto gontem. Portale wejściowe od południa i z prezbiterium do zakrystii otrzymały nadproża w kształcie tzw. oślich grzbietów, a otwór w ścianie tęczowej ostrołukowe zwieńczenie.

Stan obecny

   Późnogotycka świątynia zachowała się od czasu powstania do dnia dzisiejszego bez większych zmian, dzięki czemu jest jednym z najcenniejszych zabytków pogranicza małopolsko – śląskiego. Obecnie kościół nie jest użytkowany, o możliwość zwiedzenia należy pytać na plebanii przy pobliskim murowanym kościele. Najstarszym zabytkiem na wyposażeniu kościoła jest chrzcielnica datowana na XVI wiek, we wnętrzu można także podziwiać gotyckie detale ciesielskie.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Brykowski R., Kornecki M., Drewniane kościoły w Małopolsce południowej, Wrocław 1984.

Cisowski B., Duda M., Szlak architektury drewnianej. Małopolska, Kraków 2005.