Mrówki – gród stożkowy

Historia

   Gródek prawdopodobnie został wzniesiony pod koniec XIII wieku, zapewne przez miejscowy średniozamożny ród rycerski. W drugiej połowie XIV wieku i w XV stuleciu okoliczne ziemie posiadali przedstawiciele rodu Wilczyńskich herbu Poraj, właściciele między innymi Wilczyna i Kownat. Ich najbardziej znanym przedstawicielem był miecznik kaliski Mikołaj z lat 1358 – 1364. Gródek w okresie tym już jednak nie funkcjonował, gdyż w połowie XIV wieku uległ spaleniu, nie wiadomo jednak czy na skutek walk, czy nieszczęśliwego wypadku.

Architektura

   Gródek w Mrówkach usytuowano w końcowej części półwyspu przy południowym brzegu jeziora Kownackiego. Od północy osłaniały go wody jeziora, natomiast od południa zabagnione tereny, wody niedużej zatoczki i w nieco dalszej odległości brzegi jeziora Wilczyńskiego. Najdogodniejsza droga dojazdowa prowadziła od wschodu, czyli od strony wsi Mrówki, po wąskim pasie suchego lądu. Była to budowla drewniana posadowiona na ziemnym kopcu o wysokości 7 metrów i średnicy u podstawy 44 metry. Zewnętrzną strefę obrony zapewniała 2 metrowej szerokości fosa, połączona na północy z jeziorem, które zapewniało stały dopływ wody.
   Badania archeologiczne odkryły na szczytowym spłaszczeniu kopca relikty pięciobocznej w planie wieży o boku długości 3 metrów. Jej wewnętrzna posadzka była wybrukowana, a stosunkowo duża przestrzeń mogła zapewniać funkcje mieszkalne. Po północnej stronie wieży odkryto piwniczkę, która prawdopodobnie pierwotnie znajdowała się pod drugim budynkiem, a w południowej części ślady funkcjonującej tam kuźni. Całość prawdopodobnie chroniona była poprowadzoną wzdłuż krawędzi kopca palisadą lub częstokołem.

Stan obecny

   Obecnie na terenie gródka mieści się skansen archeologiczny w którym podjęto próbę odtworzenia wieży, obwarowań obwodowych oraz bramy. Na dwóch kondygnacjach wieży znajduje się niewielka ekspozycja z częścią zabytków odkrytych w trakcie prac archeologicznych, natomiast górne piętro służy jako platforma widokowa. Obok kopca usytuowano dwa szałasy rybackie oraz replikę kuźni. Gródek dostępny jest dla turystów jako filia Muzeum Okręgowego w Koninie od kwietnia do września w godzinach 10.00-18.00.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Tablica informacyjna na terenie miejscowego muzeum.