Moskorzew – kościół św Małgorzaty

Historia

   Kościół św. Małgorzaty w Moskorzewie został ufundowany około 1380 roku przez Klemensa z Moskorzewa herbu Pilawa, podkanclerzego koronnego i kasztelana wiślickiego, zaufanego współpracownika króla Władysława Jagiełły. W drugiej połowie XVI wieku budowlę przejęli kalwini, a następnie arianie. Po odzyskaniu przez katolików, Potoccy, ówcześni miejscowi właściciele, w okresie od 1882 do 1906 roku poddali go gruntownej restauracji. W  jej trakcie między innymi wzniesiono po południowej stronie nową kaplicę, przebudowano najwyższą kondygnację wieży, częściowo zrekonstruowano szczyty i przekształcono wnętrze. Na szczęście prace restauracyjne nie zaburzyły pierwotnego charakteru budowli. W okresie 1926–1988, jak również w ostatnim dziesięcioleciu kościół przeszedł kolejne remonty.

Architektura

   Kościół powstał jako budowla murowana z cegły w wątku gotyckim. Pierwotnie składał się z trójprzęsłowej nawy, węższego i nieco niższego, dwuprzęsłowego prezbiterium oraz zakrystii po stronie północnej. Na osi elewacji zachodniej umieszczono kwadratową w planie czterokondygnacyjna wieżę.  Nawa i prezbiterium wzmocnione zostały przyporami.  Strome namiotowe dachy świątyni pierwotnie były kryte gontem.

Stan obecny

   Nowożytne przekształcenia dotknęły górnych partii wieży, a od strony południowej korpus przysłoniła kaplica. O gotyckim charakterze kościoła świadczą ostrołukowe okna w ścianie południowej oraz zamurowane obecnie okno z kamiennym maswerkiem we wschodniej ścianie prezbiterium. W dolnych częściach ceglanych ścian kościoła widać niewielkie koliste wgłębienia. Według miejscowej tradycji wiercono je w czasie poświęcania mieczy przez rycerstwo przed wyruszeniem na wyprawy wojenne lub wierceno drewnianym wiertłem w czasie obrzędu „wiosennego krzesania ognia”. Z pierwotnego wyposażenia świątyni zachowały się oryginalne gotyckie drzwi żelazne z napisem informującym o fundacji oraz datą 1380 i herbem Pilawa.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa diecezja.kielce.pl, Moskorzew św. Małgorzaty.
Strona internetowa zabytek.pl, Kościół par. pw. św. Małgorzaty, Moskorzew.