Moryń – miejskie mury obronne

Historia

W okresie wczesnego średniowiecza na wyspie na jeziorze Morzycko istniał gród pomorski, opanowany w 1263 roku przez margrabiów brandenburskich. Z ich inicjatywy w pierwszej połowie XIV wieku zaczęto w Moryniu wznosić mury obronne. Miało to zapewne miejsce tuż po lokacji miasta w 1306 roku. W 1320 roku Moryń wszedł w skład miast Nowej Marchii, a w XV wieku rządzili nim Krzyżacy. Podczas ich rządów w 1433 roku, obwarowania miasta nie spełniły swej roli, gdyż Moryń został zniszczony przez husytów. Stan fortyfikacji był wówczas tak opłakany, iż rozważano nawet ich całkowitą rozbiórkę, jednak już po 1442 roku mury podwyższono, a bramom nadano formy szczytowe. W XVII wieku w czasie wojny trzydziestoletniej i później, miasto wraz z fortyfikacjami trzykrotnie było niszczone przez pożary. W 1755 roku rozebrano przedbramia i zasypano fosy. Obwałowania zniwelowano całkowicie w 1819 roku, a bramy miejskie wyburzono w końcu XIX wieku. W 1874 roku rozebrano dość znaczny odcinek muru po stronie zachodniej.

Architektura

Mury obronne otaczały miasto kołem o średnicy 300 metrów i powierzchni około 15 ha. Do ich budowy użyto granitu i kamienia polnego. Długość obwodu wynosiła pierwotnie około 1420 metrów, a wysokość murów dochodziła do 6,5 metra. Wzmocnione były 40 prostokątnymi basztami wykuszowymi. W ich ciągu znajdowały się również dwie bramy miejskie: Mieszkowicka od strony południowej i Młyńska (zwana także Chojeńską) od strony zachodniej. W północno-wschodniej baszcie wykuszowej umieszczono mniejszą furtę Jeziorną, zwana także Wodną, prowadzącą do zamku. Zapewne w XV wieku, a na pewno przed 1500 rokiem, obok bramy Mieszkowickiej wybito nowy przejazd. Poprzedni zamurowano, a przed samą budowlą wzniesiono przedbramie. Być może podobnie postąpiono w przypadku drugiej bramy.

Stan obecny

Do naszych czasów zachowała się prawie pełna linia murów obronnych o długości około 1325 metrów, bez bram, lecz z furtą i 31 basztami wykuszowymi (część zachowana w postaci ruiny). Wysokość murów obecnie miejscami dochodzi dziś do 4,5 metra.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Kuna M., Średniowieczne mury miejskie w powiecie gryfińskim na tle sieci miast warownych Pomorza Zachodniego i dawnej wschodniej Brandenburgii, “Rocznik Chojeński” nr 7, s.37-76, Chojna 2015.
Pilch.J, Kowalski S., Leksykon zabytków Pomorza Zachodniego i ziemi lubuskiej, Warszawa 2012.

Jedna odpowiedź do “Moryń – miejskie mury obronne”

  1. I am not sure where you are getting your info, but great topic. I needs to spend some time learning more or understanding more. Thanks for excellent information I was looking for this information for my mission.

Możliwość komentowania jest wyłączona.