Miłoradz – kościół św Michała

Historia

   Kościół św. Michała został zbudowany pod koniec pierwszej lub w drugiej ćwierci XIV wieku, po założeniu przez zakon krzyżacki wsi Miłoradz (Mielenz, pierwotnie Miloradesdorf) w 1321 roku. Prace budowlane nad świątynią z pewnością ukończone były przed 1405 rokiem, kiedy to miejscowy proboszcz zakupił srebro w celu wykonania kościelnych precjozów. W akcie fundacyjnym miejscowa parafia obdarzona została czterema wolnymi włókami uposażenia, a dwa lata później odnotowany został miejscowy pleban. W 1637 roku naprawiona miała zostać grożąca zawaleniem drewniana dzwonnica, która runęła w 1818 roku podczas huraganu. W 1821 roku rozebrano zniszczoną górną kondygnację wieży wraz ze szczytem kościoła, ​​a w 1858 roku ówczesny proboszcz usunął podbudowę wieży.

Architektura

   Kościół powstał jako prosta budowla salowa, wzniesiona na planie prostokąta o szerokości 9,2 metra i długości 19 metrów, z prezbiterialną wschodnią częścią wyróżnioną jedynie szczytem, bogato dekorowanym w sterczyny i blendy, przedzielone tynkowanymi pasami i lizenami. Od strony północnej dostawiona została mała zakrystia, a przy zachodniej części ściany południowej kruchta. Po stronie zachodniej kościoła pierwotnie usytuowana była charakterystyczna dla gotyckich, wiejskich kościołów z rejonu Żuław murowano – drewniana wieża. Ściany kościoła posadowiono na niskim cokole, pozostawiono je gładkie, przebite jedynie ostrołucznymi, profilowanymi uskokami oknami. Wnętrze nie zostało podsklepione, przykryto je drewnianą więźbą dachową, która utworzyła kolebkę, a powyżej niskie poddasze (do takiej formy powały przystosowano okna po stronie wschodniej).

Stan obecny

   Kościół w Miłoradzu to obecnie niewielka, ale malownicza gotycka budowla, zachowana bez większych zniekształceń nowożytnych, za wyjątkiem rozebranej wieży zachodniej, po której ślady do dziś pozostają na zachodniej elewacji świątyni, częściowo zmodernizowanego szczytu kruchty i rekonstruowanej korony murów korpusu. Wyposażenie wnętrza pozostaje w większości barokowe, przetrwał jedynie XIV-wieczny krucyfiks. Obok współczesnej dzwonnicy stoi pęknięty dzwon z około 1400 roku.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Schmid B., Bau-und Kunstdenkmäler des Kreises Marienburg, Die Städte Neuteich und Tiegenhof und die lädlichen Ortschaften, Danzig 1919.