Maszewo – miejskie mury obronne

Historia

Leżące nad rzeką Stopnicą Maszewo od X do XII wieku było pomorskim grodem i osadą targową. Mury obronne zaczęto wznosić na przełomie XIII i XIV wieku na miejscu wcześniejszych obwarowań drewniano – ziemnych. Do ich budowy zobowiązał mieszczan ówczesny właściciel miasta biskup kamieński Herman von Gleichen w dokumencie lokacyjnym z 1268 roku. Długotrwałe przedsięwzięcie wznoszenia obwarowań zakończono dopiero pod koniec XV stulecia. W pierwszym etapie powstały mury kamienne, w XV wieku zostały one nadmurowane cegłą, wzniesiono też wówczas przedbramia. W XVII wieku obwarowania uległy częściowemu zniszczeniu tracąc swoje funkcje obronne. W latach 1784-1786 rada miejska rozpoczęła likwidację zewnętrznego pierścienia obwarowań, zasypując fosy i plantując wały ziemne, w miejscu których urządzono ogrody, przeznaczone na sprzedaż mieszkańcom. W pierwszej poł. XIX wieku rozebrano przedbramia, a także dwie bramy miejskie. W 1854 roku na dawnych wałach wytyczono promenadę spacerową obsadzoną drzewami.

Architektura

Mury otaczały pierścieniem cały obszar miasta lokacyjnego. Ich długość wynosiła około 600 metrów, a wysokość 5 metrów. Wzniesione są z kamieni granitowych i z cegły ceramicznej w górnych partiach. Część kamienna ułożona jest warstwowo, partie ceglane w wątku wedyjskim i gotyckim. Mur wzmocniony był basztami wykuszowymi. Do miasta prowadziły dwie bramy: Stargardzka po stronie południowej i Nowogardzka w północnym odcinku murów. Ta ostatnia wzmocniona była cylindryczną basztą zachowaną do dziś. Jej bryła złożona jest z dwóch członów: prostokątnego w rzucie przyziemia i cylindrycznego korpusu zwieńczonego dachem stożkowym. Wnętrze pierwotnie posiadało trzy poziomy użytkowe. Od strony zewnętrznej fortyfikacje otoczone były fosą i wałami ziemnymi.

Stan obecny

Do dziś przetrwały fragmenty murów oraz cylindryczna baszta zwana Francuzką, niegdyś element zespołu obronnego bramy Nowogardzkiej. Odcinki murów zachowane są na niemal całym obwodzie, lecz znacznie obniżone w stosunku do stanu pierwotnego.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Pilch.J, Kowalski S., Leksykon zabytków Pomorza Zachodniego i ziemi lubuskiej, Warszawa 2012.

Strona internetowa pomeranica.pl, Mury miejskie (Maszewo).