Lutynka – kościół św Anny

Historia

   Kościół w Lutynce wzniesiony został być może w XIII wieku. W XV stuleciu przykościelny cmentarz otoczono kamiennym murem z wieżą bramną, służącą także jako dzwonnica. W XVII wieku podczas wojny trzydziestoletniej została ona uszkodzona i popadła w ruinę. W XIX stuleciu odbudowano ją i prawdopodobnie właśnie wówczas powiększono niektóre okna świątyni i dostawiono kruchty. W okresie reformacji świątynię przejęli protestanci, lecz w 1668 roku wróciła w ręce katolików przynależąc do parafii w Witoszynie.

Architektura

   Kościół wzniesiono z kamieni i rudy darniowej, na niewielkim wzniesieniu w środkowej części wsi, po zachodniej stronie traktu. Otoczono go wraz z cmentarzem kamiennym murem z wieżą bramą – dzwonnicą, prowadzącą od strony wschodniej. Wieża bramna otrzymała formę prostopadłościanu założonego na rzucie prostokąta z ostrołukowym przejazdem na osi.
   Kościół zbudowano jako niewielką salową świątynię, składającą się z pojedynczej, orientowanej względem stron świata nawy, zakończonej od wschodu trójbocznie. Prezbiterium nie zostało wydzielone zewnętrznie z bryły, a całość wzmocniono przyporami. Po stronie północnej dostawiona została niewielka zakrystia. W elewacji południowej umieszczono ostrołukowy, uskokowy portal, wykonany z profilowanej cegły i zawierający drzwi z oryginalnymi późnośredniowiecznymi okuciami. Jednoprzestrzenne wnętrze świątyni nakryto płaskim drewnianym stropem.

Stan obecny

   Malowniczo usytuowany kościół zachował się do dnia dzisiejszego wraz z wieżą bramną i ogradzającym wzgórze murem. Niestety większość jego okien została powiększona i przekształcona, dostawiono tez nowożytną kruchtę. Na jego terenie stoją dwa kamienne krzyże pokutne. Na jednym z nich wyryto datę „1418”, która odnosi się do zamordowania dwóch mieszkańców Lutynki przez niejakiego Nikela Falkenhayna.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa zabytek.pl, Kościół fil. pw. św. Anny Lutynka.