Lubin – kościół Matki Bożej Częstochowskiej

Historia

    Budowę kościoła rozpoczęto przypuszczalnie przed 1349 rokiem. Wzmianka w dokumencie z 1369 roku odnosi się już do przebudowy, bądź rozbudowy istniejącego obiektu. Zapewne odbudowy, a może i przebudowy wymagała świątynia po zniszczeniach w wyniku najazdów husyckich w latach 1428 i 1431, gdyż położona była w bezpośrednim sąsiedztwie miejskich murów obronnych. Całość prac budowlanych zakończono dopiero w 1511 roku. Tak długi okres budowy i rozbudowy świątyni miał niewątpliwie wpływ na wyjątkowo nietypowy układ przestrzenno – architektoniczny obiektu. W efekcie licznych nawarstwień i etapów prac budowlanych oraz przeróbek powstała bardzo interesująca budowla z licznymi nieregularnościami kompozycji, zachowując przy tym wszystkie cechy stylowe. Uszkodzoną w trakcie działań wojennych w 1945 roku świątynię zabezpieczono i poddano pracom remontowym dopiero w latach 1959 – 1961.

Architektura

   Kościół jest świątynią orientowaną, trójnawową o podwyższonych nawach bocznych, murowaną z cegły gotyckiej. Zarówno nawa główna jak i nawy boczne mają podział trójprzęsłowy. Lewa, północna nawa przedłużona jest w stronę prezbiterium o kolejne trzy przęsła. Trójprzęsłowe, wydłużone prezbiterium zakończone jest nieregularnym wielobokiem. Od strony południowej do prezbiterium przylega dwukondygnacjowa przybudówka na rzucie prostokąta. Jej dolna część obejmuje zakrystię, piętro kaplicę. Do północnej nawy bocznej przylegają dobudowane kaplice i kruchta. W świątyni znajdują się niemal wszystkie rodzaje gotyckich sklepień: żebrowo-krzyżowe w prezbiterium i nawie bocznej, gwiaździste w nawie głównej, sieciowe w jednej z kaplic północnych. Dach o konstrukcji drewnianej, kryty jest dachówką ceramiczną. Otwory okienne i drzwiowe są o wykroju ostrołukowym. Z zewnętrznego wystroju na uwagę zasługuje zachodni szczyt nawy głównej, który jest bogato rozbudowany pionowymi i poziomymi podziałami fasady, przeplatających się form architektury gotyckiej i wczesnorenesansowej.
    Stojąca obok kościoła dzwonnica została nadbudowana w końcu XV wieku na jednej z baszt miejskich murów obronnych. Jest to sześciokondygnacyjna budowla na rzucie kwadratu, murowana z cegły gotyckiej połączona ze świątynią gankiem. Wszystkie kondygnacje zaznaczone są odsadzkami w grubości muru lub poziomymi gzymsami. Otwory okienne są o wykroju ostrołukowym. Wieża przykryta jest wysokim, ceramicznym dachem z kalenicą.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Pilch J, Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005.
Strona internetowa glogow.pl, Lubin.