Lubiechowa – kościół św Piotra i Pawła

Historia

   Kościół św. Piotra i Pawła w Lubiechowie zbudowany został w trzeciej ćwierci XIII wieku. Po raz pierwszy wspomniany został w źródłach pisanych w 1317 roku, kiedy to wieś została sprzedana wraz z prawem patronatu do świątyni. W XIV wieku kościół został rozbudowany o wieżę zachodnią (uznawaną też czasem w całości za nowożytną) i być może o prezbiterium, które mogło jednak powstać współcześnie z korpusem nawowym. Świątynia przebudowywana była w XIX stuleciu, kiedy to podwyższono wieżę, mury pozostałej części kościoła oraz wprowadzono na zewnętrznym tynku elementy neogotyckie.

Architektura

   Kościół usytuowano mniej więcej pośrodku wsi na niewielkim wzniesieniu, otoczonym w XV wieku kamiennym murem z budynkiem bramnym o ostrołukowym portalu. Wzniesiono go z łamanego kamienia oraz z ciosów piaskowca użytych do wzmocnienia narożników i do wykonania detalu architektonicznego. Pierwotnie składał się z późnoromańskiego korpusu nawowego o wymiarach wewnętrznych 13,9 x 9,5 metra, wzniesionego na planie prostokąta oraz gotyckiego, węższego czworobocznego prezbiterium na wschodzie o wymiarach 9,1 x 5,9 metra i gotyckiej czworobocznej wieży po stronie zachodniej. Być może po północnej stronie prezbiterium już w średniowieczu znajdowała się zakrystia.
   Pierwotne okna w nawie (trzy po stronie południowej i dwa północne, w tym jedno obecnie zamurowane) były niewielkie, wąskie, półkoliście zamknięte i obustronnie rozglifione. Dwa okna południowe w prezbiterium nosiły już cechy nadchodzącego gotyku. Były szersze, wyższe, ostrołucznie zamknięte. Jeszcze wiesze było okno oświetlające ołtarz od wschodu, wypełnione trólistnym zwieńczeniem. Wejście do środka wiodło przez ostrołuczny portal południowy do nawy oraz przez późnogotycki portal południowy do prezbiterium, zwieńczony łukiem w ośli grzbiet.
   Wewnątrz prezbiterium zwieńczono dwuprzęsłowym sklepieniem krzyżowo – żebrowym, pokrytym łącznie ze ścianami barwnymi polichromiami. Ukazano na nich w drugiej ćwierci XV wieku Sąd Ostateczny i Stworzenie Świata, natomiast dwie sceny na ścianie północnej, Pokłon Trzech Króli i Walka św. Jerzego ze smokiem, utworzono jeszcze z XIV wieku. Żebra sklepienia spięto zwornikami zdobionymi rozetami, a w narożnikach oparto na stożkowych wspornikach. Dodatkowe wsporniki pośrodku otrzymały formę kielichowych głowic zdobionych wczesnogotyckimi motywami roślinnymi. W ścianie południowej umieszczona została wnęka sakramentarium.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Kozaczewski T., Wiejskie kościoły parafialne XIII wieku na Śląsku, t. 2, Wrocław 1994.

Pilch J., Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005.
Świechowski Z., Architektura na Śląsku do połowy XIII wieku, Warszawa 1955.