Lubawa – miejskie mury obronne

Historia

   Budowę murów obronnych w Lubawie zaczęto na początku XIV wieku z inicjatywy biskupa Hermana z Pryzn, jako iż miasto było siedzibą i centrum administracyjnym dóbr biskupich. Obwarowania nie uchroniły jednak Lubawy od wojsk Polskich w 1410 roku. Dopiero w 1422 roku miasto wytrzymało trwające cztery dni oblężenie wojsk królewskich. W czasie wojny trzynastoletniej upadło po dłuższym krzyżackim oblężeniu. Na mocy pokoju toruńskiego z 1466 roku Lubawa została przyłączona do Królestwa Polskiego, do którego należała aż do I rozbioru w 1772 roku. Większość średniowiecznych obwarowań rozebrana została w XIX wieku. Duże zniszczenia przyniosła także II wojna światowa.

Architektura

   Pierścień obwarowań otrzymał formę zbliżoną do wydłużonego na linii wschód – zachód owalu, ulokowanego pomiędzy rzekami Jesionką na południu i Sandelą na północy. Po stronie wschodniej z miastem graniczył zamek biskupi, stanowiący jednak samodzielne dzieło obronne. Wewnatrz fortyfikacji miejskich Lubawa otrzymała regularnie rozplanowany układ z obszernym rynkiem z którego rogów wychodziły po dwie ulice. Blok wschodni jako większy posiadał dodatkowo dwie uliczki gospodarcze, a całość wiązała biegnąca wokół obwarowań ulica podmurna.
   Łączna długość miejskich obwarowań wynosiła około 1000 metrów. Nie wiadomo ile dokładnie baszt znajdowało się w obwodzie murów. Prawdopodobnie było ich nie mniej niż cztery. Do miasta prowadziły dwie bramy: od strony północnej Niemiecka, zwana także Kurzętnicką oraz od strony południowej Polska, zwana też Iławską. Była jeszcze furta która prowadziła do biskupiego zamku.  Lubawa posiadała podwójny system murów.

Stan obecny

   Do naszych czasów dotrwały fragmenty wewnętrznych murów obronnych oraz częściowo dwie baszty, które w XVIII i XIX wieku przebudowano na domy mieszkalne.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Czubiel L., Domagała T., Zabytkowe ośrodki miejskie Warmii i Mazur, Olsztyn 1969.