Łopuszna – kościół św Trójcy

Historia

   Wieś Łopuszna została założona w 1364 roku, zapewne z fundacji rycerskiej. Obecny kościół, zapewne drugi z kolei, wybudowano w ostatniej dekadzie XV wieku. Konsekrował go w 1504 roku biskup krakowski Jan, nadając przydługie wezwanie Świętej Trójcy, Narodzenia Najświętszej Marii Panny, św. Stanisława biskupa i męczennika oraz św. Antoniego Opata. W XVII wieku do kościoła dostawiono wieżę, był on także kilkakrotnie remontowany i przebudowywany. Wpływ na to miało położenie świątyni na obszarze częstego zagrożenia powodziowego, co przynosiło powtarzające się szkody w wyniku wylewów Dunajca. Ostatnie remonty ingerujące w szczegóły architektoniczne świątyni miały miejsce w 1932 roku oraz po powodzi w latach 1934-1935. Posadowiono wówczas kościół na kamiennej podmurówce, wymieniono zniszczone elementy, dobudowano nowe kruchty i składzik po stronie północnej. Niestety zniszczono przy okazji oryginalne, gotyckie portale w nawie i prezbiterium. Po powodzi z 1934 roku wykonano również nowe polichromie. W latach 2005-2006 kościół poddano gruntownej konserwacji.

Architektura

   Kościół zbudowano na zachodnim krańcu wsi, na nieznacznym wzniesieniu, odciętym płynącym z południa do lasu białczańskiego potokiem. Jest budowlą późnogotycką, orientowaną, jednonawową. Ściany budowli zostały oszalowane pionowymi deskami. Składa się z zamkniętego prostokątnie prezbiterium, nawy i później dobudowanej wieży o konstrukcji słupowo-ramowej. Posiada ona zwężające się, pokryte gontem ściany z nadwieszoną izbicą przykrytą iglicowym hełmem. Od północy do prezbiterium przylega zakrystia, nie jest to jednak budowla pierwotna. Całość (oprócz wieży) nakrywa stromy dach o jednej kalenicy z charakterystycznymi załamaniami połaci nad bocznymi partiami nawy.
   Pierwotnie ściany wewnątrz kościoła były bielone, a prezbiterium, stropy i ambonę zdobiła niegdyś XVI-wieczna polichromia patronowa. Do dziś zachowała się ona jedynie we fragmentach na deskach pochodzących z dawnych stropów. Obecne malowidła na stropie przedsionka pod wieżą i na belce tęczowej są w większości rekonstrukcją powtarzającą stare wzory. Wnętrze oryginalnie oświetlały trzy okna. Niestety gotyckie, ostrołukowe portale w nawie i prezbiterium zostały w 1932 roku zastąpione nowymi, prostokątnymi.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Kornecki M., Gotyckie kościoły drewniane na Podhalu, Kraków 1987.

Krasnowolski B., Leksykon zabytków architektury Małopolski, Warszawa 2013.
Szlak architektury drewnianej. Małopolska, Cisowski B., Duda M., Kraków 2005.