Lipa – zamek

Historia

    Zamek powstał w końcu XIII lub na początku XIV wieku, prawdopodobnie z inicjatywy jednego ze śląskich rodów rycerskich. Pod koniec XV wieku przeszedł w ręce rodu von Zedlitz, a w XVI stuleciu do rodu von Reibnittz i von Niptsch. Okazał się zbyt skromny dla Zeidlitzów, którzy dokonali jego przebudowy w formie renesansowej. Pod koniec XVIII wieku podupadł i częściowo został rozebrany. W 1834 roku kupił go hrabia von Stillfried-Rattonitz i odbudował w duchu neogotyku. Po II wojnie światowej rezydencja ponownie znalazła się w stanie ruiny.

Architektura

    W średniowieczu głównym elementem obronnym była trójkondygnacyjna, kwadratowa wieża o bokach 7×7 metrów, której kamienne ściany w przyziemiu osiągały około 1,5 metra grubości. Prawdopodobnie osłaniał ją murowany, owalny obwód obronny. Umieszczenie wieży na skalistym wzgórzu ze stromą południową krawędzią, podnosiło jej walory obronne. Jednak obecność dolnego wejścia na poziom przyziemia, stanowiła kompromis pomiędzy obronnym, a użytkowym charakterem budowli. Przyziemie to nakryte było kamiennym sklepieniem kolebkowym i wyposażone w sklepioną wnękę, miało charakter gospodarczy.
    Podczas XVI-wiecznej modernizacji do wieży dobudowano klatkę schodową, a całość wkomponowano w renesansową zabudowę. Od południa wzniesiono dom z kuchnią, od zachodu wieżę bramną usytuowaną w murze kurtynowym, od wschodu zaś i od północy obwód wtopiono w naturalne skały. Usytuowany w zachodniej części zespół budynków składał się z pomieszczenia na planie trapezu oraz wysuniętego w kierunku północnym dwukondygnacyjnego budynku.

Stan obecny

    Obecnie ruina zamku, będąca efektem przebudowy renesansowej i XIX-wiecznej, znajduje się w rękach prywatnych. Nie zabezpieczona i nie remontowana systematycznie niszczeje.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Chorowska M., Rezydencje średniowieczne na Śląsku, Wrocław 2003.
Leksykon zamków w Polsce, L.Kajzer, S.Kołodziejski, J.Salm, Warszawa 2003.